คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 816/2492

คดีนี้โจทก์ฟ้องขอแบ่งมฤดกจำเลยต่อสู้ว่า ได้มีการตกลงแบ่งมฤดกกันแล้ว โดยมีหลักฐานเป็นหนังสือ ซึ่งได้ความว่า โจทก์เคยยื่นคำร้องขอเป็นผู้จัดการมฤดกรายนี้ จำเลยคัดค้านแล้วโจทก์ได้มีหนังสือถึงทนาย ขอให้ถอนคำร้องนั้นเสีย หนังสือที่โจทก์ทำให้ทนายความไว้มีความว่า ตามที่ได้ว่าจ้างให้ดำเนินคดีเป็นผู้จัดการมฤดกนายจี๋, นางแดง บัดนี้ได้ตกลงปราณีประนอมกันแล้ว จึงไม่ติดใจจะดำเนินคดีต่อไป ขอให้ไปแถลงต่อศาลขอเลิกคดี ดังนี้ย่อมหมายความว่า ปราณีประนอมกับอีกฝ่ายหนึ่งในทางคดี ซึ่งอาจจะเป็นอะไรก็ได้ ไม่มีข้อความใดแสดงว่า ได้ปราณีประนอมแบ่งมฤดกแล้ว จึงไม่เป็นหลักฐานของการแบ่งมฤดก.

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์,จำเลยเป็นบุตรนายกี่หรือจี๋ และนางแดง นายกี่นางแดงได้ถึงแก่ความตาย โดยไม่ได้ทำพินัยกรรม์ ก่อนบิดามารดาตายมีที่บ้านและเรือนกับที่ดินอีก ๒ แปลง เป็นไร่แปลงหนึ่ง นาแปลงหนึ่ง เมื่อมารดาตาย โจทก์จำเลยและบิดากับพี่น้องคนอื่นไม่ได้แบ่งทรัพย์กัน และเมื่อบิดาตาย โจทก์,จำเลยและทายาทอื่นคงครอบครองทรัพย์มฤดกร่วมกันตลอดมา จำเลยไปยื่นคำร้องขอรับมฤดกที่นา โจทก์คัดค้าน โจทก์จึงขอแบ่งทั้งหมด ๑ ใน ๖ ส่วนเป็นเงิน ๒,๐๐๐ บาท จำเลยให้การต่อสู้และตัดฟ้องว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง และฟ้องขาดอายุความแล้ว นายชวนร้องสอดขอเข้ามาเป็นจำเลย ศาลอนุญาต ศาลชั้นต้นพิพากษาให้แบ่งมฤดก ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน. จำเลยฎีกา, ศาลฎีกาเห็นว่า คดีนี้ โจทก์ฟ้องขอแบ่งมฤดก จำเลยต่อสู้ว่า ได้มีการตกลงแบ่งมฤดกกันแล้ว โดยมีหลักฐานเป็นหนังสือ ซึ่งได้ความว่า โจทก์ได้เคยยื่นคำร้องขอเข้าเป็นผู้จัดการมฤดกรายนี้ จำเลยคัดค้าน แล้วโจทก์ได้มีหนังสือถึงทนายขอให้ถอนคำร้องนั้นเสีย หนังสือที่โจทก์ทำให้ทนายไว้มีความว่า ตามที่ได้ว่าจ้างให้ดำเนินคดีเป็นผู้จัดการมฤดกนายจี่นางแดง บัดนี้ได้ตกลงปราณีประนอมกันแล้ว จึงไม่ติดใจดำเนินคดีต่อไป ขอให้ไปแถลงต่อศาลขอเลิกคดีได้ ซึ่งหมายความว่าปราณีประนอมกับอีกฝ่ายหนึ่งในทางคดี ซึ่งอาจจะเป็นอะไรก็ได้ ไม่มีข้อความใดแสดงว่า ได้ปราณีประนอมแบ่งมฤดกแล้ว จึงไม่เป็นหลักฐานของการแบ่งมฤดก พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 816/2492 นางผ่าน แซ่ด้าน (หม้าย) โจทก์ นายหุย แซ่ด้าน ที่ 1, นายชวน แซ่ด้าน ที่ 2 ล.