คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 609/2494

ปลัดอำเภอบอกให้กำนันขุดนาจองถนนเพื่อสาธารณะประโยชน์ เมื่อไม่ปรากฎว่าปลัดอำเภอผู้นั้นมีอำนาจตามกฎหมายที่จะสั่งได้เช่นนั้นและปรากฎว่านาที่ขุดนั้นเป็นนาของผู้อื่น กำนันขุดทั้งที่รู้ว่าเจ้าของจะเสียหาย ดังนี้ แม้กำนันจะทำตามคำสั่งปลัดอำเภอ ก็เป็นการละเมิดต่อเจ้าของนาเจ้าของนามีสิทธิฟ้องกำนันให้ทำให้พื้นดินดีตามเดิมได้

คดีนี้ มาสู่ศาลฎีกาเฉพาะเกี่ยวด้วยนายคล้อยจำเลยที่ ๓ คดีสำหรับจำเลยที่ ๑ ยุติชั้นศาลอุทธรณ์ ส่วนจำเลยที่ ๒ โจทก์ถอนฟ้อง ฟ้องมีว่า จำเลยทั้งสามสมคบกัน คือ จำเลยที่ ๒ ที่ ๓ จ้างและใช้ลูกจ้างบุกรุกเข้าขุดนาของโจทก์ทำเป็นถนนโดยอ้างความยินยอมของจำเลยที่ ๑ โจทก์ขอให้บังคับจำเลยเอาที่ดินที่ทำถนนไปถมหลุมที่ขุดไว้ให้พื่นที่ดินดีตามเดิม จำเลยที่ ๓ ให้การว่า นาเป็นของผู้อื่นผู้เป็นเจ้าของยินยอมให้ขุดทำถนนเพื่อสาธารณะประโยชน์ อนึ่งการขุดนาทำถนน จำเลยที่ ๓ ทำโดยสุจริตตามคำสั่งคณะกรรมการกิ่งอำเภอพระพุทธบาท ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ฟังว่า นาเป็นของโจทก์จำเลยที่ ๓ ทำการโดยไม่สุจริต จึงพิพากษาให้จำเลยที่ ๓ เอาดินที่ถนนไปเทถมหลุมให้พื้นที่คงสภาพเดิม ถ้าจำเลยที่ ๓ ไม่ทำ ให้โจทก์กะประมาณค่าใช้จ่ายแล้ว ขออนุญาตศาล เมื่อศาลอนุญาตแล้ว ให้โจทก์ทำเองตามงบประมาณที่ได้รับอนุญาต แล้วให้จำเลยที่ ๓ ใช้แทนจนครบ จำเลยที่ ๓ ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า นาที่ขุดดินไปถมถนนนั้น เป็นของโจทก์ ปลัดอำเภอผู้หนึ่งบอกให้จำเลยที่ ๓ ผู้เป็นกำนันขุดนาจองถนนเพื่อสาธารณะประโยชน์ จำเลยที่ ๓ ขุดโดยรู้ว่าเจ้าของเขาจะเสียหาย ไม่ปรากฎว่าปลัดอำเภอผู้นั้นมีอำนาจตามกฎหมายที่จะสั่งได้เช่นนั้น แม้จำเลยที่ ๓ จะได้ทำตามคำสั่งปลัดอำเภอดังข้อต่อสู้ ก็เป็นการละเมิด ฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้น จึงพิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 609/2494 นายต้น พิมทา โจทก์ นายหนู โมโค ที่ 1,ขุนสรกิตวิจารณ์ที่ 2,นายคล้าย บัวเทศที่ 3 จำเลย