คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 225/2502

คดีที่มีหลายประเด็นศาลสั่งงดสืบพยานในประเด็นข้อใด โดยคู่ความไม่ได้แถลงติดใจสืบพยานเองศาลจะวินิจฉัยให้เป็นโทษแก่คู่ความฝ่ายใดว่าไม่นำพยานสืบหรือยกเอาคำพยานที่ได้สืบในประเด็นข้ออื่นมาวินิจฉัยในประเด็นที่สั่งให้งดสืบพยานด้วยนั้นหาชอบด้วยวิธีพิจารณาไม่

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เข้าหุ้นกันทำการค้าลำใยได้ทำสัญญาด้วยวาจากับจำเลย จะซื้อผลลำใยจากสวนของจำเลย 13 ต้น วางมัดจำไว้ 3,800 บาท ที่เหลือจะชำระเมื่อเก็บผลลำใยแล้ว ต่อมาเกิดพายุพัดแรงจัด ทำให้ลำใยในสวนนี้หักเสียหายหมด การชำระหนี้ของจำเลยจึงตกเป็นพ้นวิสัย จึงขอให้จำเลยคืนเงินมัดจำ จำเลยให้การว่า โจทก์ตกลงซื้อดอกลำใยบนต้นของจำเลย 18 ต้นชำระเงิน 2 งวด ๆ แรกชำระเงินแล้ว เป็นการซื้อขายเด็ดขาด ไม่มีข้อแม้หรือเงื่อนไขใด ๆ ทั้งสิ้น ได้มอบดอกลำใยทั้ง 18 ต้นให้โจทก์เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์โดยเด็ดขาดแล้ว ความเสียหายเกิดขึ้นเพราะความประมาทเลินเล่อของโจทก์ ศาลชั้นต้นสอบถามคู่ความแล้วกะประเด็นดังนี้ (1) การซื้อขายรายนี้เป็นการซื้อขายลำใย (ผลหรือดอกลำใยและเป็นการซื้อขายเด็ดขาดหรือเป็นสัญญาจะซื้อขาย (2) เป็นการเหมาซื้อขายทั้ง 18 ต้น หรือเฉพาะ 13 ต้น ที่ถูกพายุพัดตาย ศาลชั้นต้นสั่งให้สืบพยานเฉพาะประเด็นข้อ 2 แล้ววินิจฉัยว่า กรรมสิทธิ์ในลำใยยังเป็นของจำเลย จึงพิพากษาให้จำเลยคืนเงินมัดจำ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่า โจทก์เป็นผู้ดูแลต้นลำใยเองจำเลยไม่ต้องรับผิด พิพากษากลับ ให้ยกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ประเด็นข้อตกลงระหว่างโจทก์จำเลยเป็นสัญญาอะไร นั้น ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยาน คงให้สืบแต่ว่า เป็นการตกลงเฉพาะ 18 ต้น หรือ 13 ต้น ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อศาลสั่งงดสืบพยานในประเด็นข้อใด โดยคู่ความไม่ได้แถลงติดใจสืบพยานเองศาลจะวินิจฉัยให้เป็นโทษแก่คู่ความฝ่ายใดว่าไม่นำพยานมาสืบหรือยกเอาคำพยานที่ได้สืบในประเด็นข้ออื่นมาวินิจฉัยในประเด็นที่ศาลสั่งให้งดสืบพยาน หาชอบด้วยวิธีพิจารณาไม่ ตามฟ้องและคำให้การยังโต้เถียงกันอยู่ จึงพิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างทั้ง 2 ให้โจทก์จำเลยสืบพยานที่งดสืบนั้นต่อไป แล้วพิพากษาใหม่ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 225/2502 นายกำจัด จันทรมณี กับพวก โจทก์ นางแว่น อุ่นแก้ว จำเลย