คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 864/2504

โจทก์ฟ้องว่าจำเลยว่าจ้างโจทก์ให้ออกแบบสร้างคานเรือ 150,000 บาท จำเลยผ่อนชำระ 50,000 บาท ที่เหลือไม่ชำระ จำเลยให้การต่อสู้และว่าเงิน 50,000 บาท เป็นเงินที่ให้โจทก์ยืมทดรองไปใช้ จึงฟ้องแย้งเรียกคืน นั้น ฟ้องแย้งนี้เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับฟ้องเดิมของโจทก์โดยตรง ศาลจำต้องพิจารณาประเด็นข้อนี้ต่อไป

โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทั้งสองได้ตกลงให้โจทก์ออกแบบสร้างคานเรือของการท่าเรือกรุงเทพฯ และได้ตกลงด้วยวาจาคิดค่าออกแบบให้โจทก์ ๑๕๐,๐๐๐ บาท โจทก์ได้ออกแบบคานเรือให้จำเลยเสร็จเรียบร้อยแล้ว จำเลยที่ ๑ ได้ผ่อนชำระค่าออกแบบให้โจทก์ ๓ ครั้ง เป็นเงิน ๕๐,๐๐๐ บาท ยังค้างชำระอีก ๑๐๐,๐๐๐ บาท โจทก์ทวงถามแล้วจำเลยไม่ชำระ จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยให้การปฏิเสธและฟ้องแย้ง ศาลชั้นต้นสั่งรับคำให้การของจำเลย ส่วนที่เกี่ยวกับฟ้องแย้งเห็นว่าไม่เกี่ยวกับคำฟ้องเดิม จึงไม่รับเป็นฟ้องแย้ง จำเลยที่ ๑ อุทธรณ์คำสั่งขอให้รับฟ้องแย้ง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๑ ฎีกา ศาลฎีกาพิจารณาแล้ว คดีนี้โจทก์ฟ้อง เป็นใจความว่าจำเลยได้ว่าจ้างโจทก์ให้ออกแบบสร้างคานหรือโดยตกลงคิดค่าออกแบบ ๑๕๐,๐๐๐ บาท จำเลยผ่อนชำระแล้ว ๕๐,๐๐๐ บาท คงเหลือ ๑๐๐,๐๐๐ บาท ขอให้บังคับจำเลยใช้ จำเลยที่ ๑ ยื่นคำให้การต่อสู้และฟ้องแย้งว่าจำเลยไม่ได้จ้างโจทก์ให้ออกแบบตามที่โจทก์ฟ้อง แต่จำเลยที่ ๑ ได้ใช้ให้โจทก์ออกแบบสร้างคานเรือในฐานะที่โจทก์เป็นลูกจ้างของจำเลยที่ ๑ ถ้าการท่าเรือกรุงเทพฯ ตกลงรับแบบการสร้างคานเรือ จำเลยที่ ๑ จะให้บำเหน็จรางวัลเป็นเงินโบนัสสิ้นปีแก่โจทก์ตามสมควร ส่วนเงิน ๕๐,๐๐๐ บาท จำเลยที่ ๑ ให้โจทก์จริง แต่ให้โจทก์ขอยืมทดรองไปใช้ก่อน โดยมีข้อตกลงว่า ถ้าการท่าเรือกรุงเทพฯ ยอมใช้แบบสร้างคานเรือของโจทก์ ให้จำเลยที่ ๑ หักเงินยืมรายนี้จากยอดเงินที่โจทก์จะได้รับจากจำเลยที่ ๑ ได้ แต่ถ้าการท่าเรือกรุงเทพฯ ไม่ได้ใช้แบบสร้างคานเรือของโจทก์ๆ จะต้องคืนเงิน ๕๐,๐๐๐ บาทนี้ ให้จำเลยที่ ๑ ทันที บัดนี้ปรากฎว่า การท่าเรือกรุงเทพฯ ไม่ได้ใช้แบบสร้างคานเรือของโจทก์ จำเลยที่ ๑ จึงฟ้องแย้งขอเรียกเงิน ๕๐,๐๐๐ บาทนี้ คืนจากโจทก์ ประกันในคดีนี้จึงมีอยู่ด้วยว่าเงิน ๕๐,๐๐๐ บาทรายนี้ เป็นเงินอะไรกันแน่ เป็นเงินค่าจ้างออกแบบสร้างคานเรือที่จำเลยที่ ๑ ผ่อนชำระไปให้โจทก์ตามที่โจทก์ฟ้อง หรือว่าเป็นเงินที่โจทก์ขอยืมจากจำเลยที่ ๑ โดยมีข้อตกลงกันว่าโจทก์จะคืนให้จำเลยที่ ๑ ทันที ถ้าการท่าเรือกรุงเทพฯ ไม่ใช้แบบสร้างคานเรือของโจทก์ดังที่จำเลยที่ ๑ ให้การต่อสู้ ซึ่งศาลจำต้องพิจารณาประเด็นข้อนี้ต่อไป ฉะนั้น การที่จำเลยที่ ๑ ฟ้องแย้งเรียกเงิน ๕๐,๐๐๐ บาท รายนี้คืนจากโจทก์ จึงเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับฟ้องเดิมของโจทก์โดยตรง ที่ศาลล่างทั้งสองไม่รับคำฟ้องแย้งของจำเลยที่ ๑ นั้น ศาลนี้ไม่เห็นพ้องด้วย พิพากษายก ให้ศาลชั้นต้นรับฟ้องแย้งของจำเลยที่ ๑ ไว้ ดำเนินการต่อไปตามกระบวนพิจารณา ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 864/2504 นาวาเอกสมภพ ภิรมย์ ร.น. โจทก์ นายประมวล สภาวสุ ที่ 1 บริษัทวิศวกรรม จำกัด ที่ 2 จำเลย