คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 28/2506

เมื่อเจ้าหนี้มายึดนาที่อยู่ในการครอบครองของผู้ร้อง ถือได้ว่ามีข้อโต้แย้งเกิดขึ้นเกี่ยวกับสิทธิในการที่ผู้ร้องจะครอบครองที่นาพิพาทต่อไปแล้ว การร้องขอให้ปล่อยทรัพย์สินที่ถูกยึด ประเด็นมีอยู่ว่า ลูกหนี้ตามคำพิพากษาเป็นเจ้าของทรัพย์สินนั้นหรือไม่ ถ้ามิใช่ศาลก็ต้องสั่งปล่อย เหตุนี้ ผู้ร้องจึงยื่นคำร้องขอให้ปล่อยพิพาทได้ ผู้ร้องอ้างว่าได้ครอบครองที่นาที่ถูกยึดโดยเจ้าของเดิมนำมาประกันเงินกู้ ขอให้สั่งปล่อยที่นานั้น แม้เจ้าของเดิมตายมากกว่า 1 ปีแล้ว ผู้ร้องก็ยังฟ้องร้องอ้างได้ จะนำอายุความมรดกมาบังคับไม่ได้ คดีก่อน ผู้ร้องฟ้องขอให้ห้ามจำเลยเกี่ยวข้องกับที่นาพิพาท แต่คดีนี้ผู้ร้องอ้างว่าที่นาพิพาทมิใช่ทรัพย์ของจำเลย ขอให้ศาลปล่อยนาพิพาทซึ่งถูกยึด ประเด็นและคู่ความต่างกัน การร้องขัดทรัพย์คดีนี้จึงไม่เป็นฟ้องซ้ำ

โจทก์ชนะคดีจำเลยและนำยึดทรัพย์ของจำเลย ผู้ร้องยื่นคำร้องที่ว่านาที่ถูกยึดไม่ใช่ทรัพย์ของลูกหนี้ตามคำพิพากษา แต่เดิมเป็นของนายหนู ผู้ร้องได้ครอบครองมา ๑๐ ปีเศษ โดยนายหนูเอามาประกันเงินกู้ โจทก์นำยึดเป็นเวลาเกิน ๑ ปี นับแต่นายหนูตาย สิทธิเรียกร้องของโจทก์จึงขาดอายุความ ขอให้สั่งปล่อยทรัพย์ โจทก์ให้การว่า นาที่ยึดเป็นของภริยาจำเลย-ผู้รับมรดกของนายหนู ผู้ร้องขัดทรัพย์จะต้องเป็นเจ้าของทรัพย์ ผู้ร้องไม่ใช่เจ้าของ ร้องขอปล่อยไม่ได้ ผู้ร้องเคยฟ้องห้ามจำเลยกับภริยาไม่ให้เกี่ยวข้องกับทรัพย์รายนี้มาแล้ว ศาลพิพากษาว่า นารายนี้เป็นของนายหนู คดีถึงที่สุดแล้ว คดีนี้จึงเป็นฟ้องซ้ำ นายหนูไม่ใช่ลูกหนี้ของผู้ร้อง เพราะได้ชำระหนี้แล้ว ทั้งคดีนี้ไม่ได้พิพาทกันเรื่องมรดก จะนำอายุความ ๑ ปีมาบังคับไม่ได้ ขอให้ยกคำร้อง ศาลชั้นต้นฟังว่า นาพิพาทเป็นของนายหนู ไม่ใช่ของนายเหวียง-จำเลย พิพากษาให้ปล่อยนาพิพาท โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกาในประเด็นสำคัญ ๕ ประเด็น แต่ศาลสั่งรับเฉพาะประเด็นข้อ ๒, ๓ และ ๔ ซึ่งเป็นข้อกฎหมาย ศาลฎีกาเห็นว่า ในประเด็นข้อ ๒ เมื่อเจ้าหนี้นำยึดนาพิพาท ๆ อยู่ในครอบครองของผู้ร้อง จึงถือได้ว่ามีข้อโต้แย้งเกิดขึ้นเกี่ยวกับสิทธิในการที่ผู้ร้องจะครอบครองนาพิพาทต่อไปแล้วตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๕๕ การร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ที่ถูกยึดตามประมวยลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา ๒๘๘ ประเด็นมีอยู่ว่า ลูกหนี้ตามคำพิพากษาเป็นเจ้าของทรัพย์สินนั้นหรือไม่ ถ้าไม่ใช่ศาลก็ต้องสั่งปล่อย ผู้ร้องจึงยื่นคำร้องขอให้ปล่อยนาที่ถูกยึดได้ ในประเด็นข้อ ๓ ที่ว่า นายหนูตายมากว่า ๑ ปีแล้ว ผู้ร้องซึ่งเป็นเจ้าหนี้นายหนูมีสิทธิมาฟ้องร้องอ้างว่าเป็นเจ้าหนี้นายหนูหรือไม่นั้น คดีนี้ไม่ใช่ฟ้องเรียกมรดก จะนำอายุความมรดกมาบังคับไม่ได้ ในประเด็นข้อ ๔ ที่โจทก์อ้างว่า คดีมีประเด็นเกี่ยวกับทรัพย์รายเดียวกัน ซึ่งผุ้ร้องมาอ้างสิทธิว่าทรัพย์นี้เป็นประกันเงินกู้อีก จึงเป็นฟ้องซ้ำนั้น ในคดีก่อนผู้ร้องฟ้องขอให้ห้ามจำเลยเกี่ยวข้องกับนานายหนู ถ้าจำเลยเอานารายนี้ ก็ให้จำเลยชำระเงินที่นายหนูเป็นหนี้โจทก์ ส่วนคดีนี้มีประเด็นคนละอย่างและคู่ความก็ต่างกัน ผู้ร้องเพียงอ้างว่าที่นาที่โจทก์นำยึดนี้มิใช่ทรัพย์ของลูกหนี้ตามคำพิพากษา มิได้พิพาทกันในเรื่องหนี้สิน แต่พิพาทกับเจ้าหนี้ที่นำยึด การร้องขัดทรัพย์จึงไม่เป็นฟ้องซ้ำ พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 28/2506 นายสุทธ์ ช่องดารากุล โจทก์ นายเหวียง จันทร์คง ที่ 1 นายจ่าง นกแก้ว ที่ 2 นายจิตต์ สุจติตต์ ที่ 3 ล. นายเหลื่อม โพธิ์แก้ว ผู้ร้อง.