คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 63-64/2506

กรณีที่ผู้ซื้อทรัพย์สินโดยสุจริตในการขายทอดตลาดตามคำสั่งศาล แม้ภายหลังเจ้าของอันแท้จริงพิสูจน์ได้ว่าทรัพย์สินนั้นมิใช่ของจำเลยหรือลูกหนี้ตามคำพิพากษา สิทธิของผู้ซื้อก็มิเสียไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1330 กรณีเช่นนี้เจ้าของอันแท้จริงจะอ้างมาตรา 1332 ขอบังคับให้ผู้ซื้อคืนทรัพย์ที่ซื้อนั้นโดยเจ้าของจะชดใช้ราคาตามที่ซื้อมาหาได้ไม่

สำนวนแรกโจทก์ฟ้องว่าทรัพย์ที่จำเลยซื้อได้จากการขายทอดตลาดตามคำสั่งศาลเป็นของโจทก์ไม่ใช่เป็นของลูกหนี้ตามคำพิพากษา จำเลยซื้อไว้โดยไม่สุจริต ขอให้ศาลบังคับจำเลยรับเงินชดใช้ราคาที่ดินตามราคาที่ซื้อมาและคืนที่ดินให้แก่โจทก์ สำนวนหลัง โจทก์ฟ้องว่าการขายทอดตลาดทรัพย์ของโจทก์ซึ่งเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษารวมทั้งของโจทก์ในสำนวนแรกเป็นไปโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายและระเบียบ เป็นโมฆะ ขอให้ศาลเพิกถอนการขาย จำเลยทั้งสองสำนวนให้การสู้คดี ศาลชั้นต้นฟังว่าทรัพย์ที่ถูกยึดและขายทอดตลาดทั้งสองคดีเป็นของนายกล่ำ ลูกหนี้ตามคำพิพากษาผู้เดียว การยึดและขายทอดตลาดเป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมาย พิพากษายกฟ้องทั้งสองสำนวน โจทก์ทั้งสองสำนวนอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ฟัรงว่า ที่พิพาทในสำนวนแรกเป็นของโจทก์ตามฟ้อง ไม่ใช่ของนายกล่ำลูกหนี้ตามคำพิพากษา แต่ได้พลอยถูกยึดขายทอดตลาดไปด้วย แต่การขายทอดตล าดยังฟังไม่ได้ว่าเป็นไปโดยไม่สุจริต ผู้ซื้อได้โดยสุจริตจึงมิเสียสิทธิ แม้ทรัพย์นั้นจะมิใ่เป็นของจำเลยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๓๐ โจทก์จึงไม่มีสิทธิขอชำระราคาทรัพย์เพื่อรับทรัพย์นั้นคือ พิพากษายืน โจทก์ทั้งสองสำนวนฎีกา ศาลฎีกาฟังว่าการขายทอดตลาดเป็นไปโดยสุจริตและวินิจฉัยว่า ที่โจทก์อ้างประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๓๒ ขอชดใช้ราคาเงินแก่ผู้ซื้อ เพื่อได้คืนทรัพย์ที่ขายทอดตลาดนั้น เห็นว่า มาตรานี้ใช้สำหรับการขายทอดตลาดหรือขายในท้องตลาดธรรมดา แต่คดีนี้การขายทอดตลาดทรัพย์ของผู้แพ้คดีได้กระทำไปโดยเจ้าพนักงานตามคำสั่งศาล เมื่อฟังว่าผู้ซื้อทรัพย์ในการขายทอดตลาดตามคำสั่งศาลนี้โดยสุจริตดังกล่าวแล้ว สิทธิของผู้ซื้อก็มิเสียไป ถึงแม้ภายหลังจะพิสูจน์ได้ว่าทรัพย์สินนั้นมิใช่ของจำเลยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๓๐ เจ้าของทรัพย์อันแท้จริงจะยกบทบัญญัติตามมาตรา ๑๓๓๒ มาใช้บังคับแก่กรณีนี้ย่อมไม่ได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 63 - 64/2506 นายจิตต์ เกษมประกอบ กับพวกรวม 4 คน โจทก์ นายเชือน สวัสดิปาณี ที่ 1 นายพร้อม จันดี ที่ 2 จล. นายกล่ำ เกษประกอบ โจทก์ นายเซ่ง ตั้งปองกับพวกรวม 5 คน จล.