คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 779/2506

โจทก์ใช้คำประดิษฐ์ขึ้นเป็นอักษรโรมันว่า +PHENERGAN+ สำหรับยารักษาโรคจำพวกหนึ่งที่โจทก์ผลิตขึ้นจำหน่าย และได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าสำหรับคำ ๆ นี้ไว้แล้ว ต่อมานายทะเบียนรับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าของจำเลยเป็นคำว่า +PHENAGIN ในจำพวกเดียวกับสินค้าของโจทก์ ดังนี้ เมื่อพิจารณาถึงการเรียงลำดับตัวอักษรตลอดจนสำเนียงที่เรียกขานอันเป็นคำของภาษาต่างประเทศแล้ว ย่อมเห็นได้ว่า เครื่องหมายการค้าทั้งสองนี้มีลักษณะเหมือนหรือคล้ายกัน อันอาจทำให้ประชาชนหลงผิดได้ ศาลย่อมพิพากษาให้เพิกถอนการจัดทะเบียนเครื่องหมายการค้าของจำเลยเสียได้ และในการพิจารณาดังกล่าวนั้น จะพิจารณาแต่เฉพาะการอ่านออกเสียงหรือสำเนียงที่เรียกขานแต่อย่างเดียวย่อมไม่ได้ต้องพิเคราะห์ถึงเหตุอื่น ๆ ด้วย. เครื่องหมายการค้าของโจทก์กับของจำเลยนั้นเป็นเครื่องหมายการค้าที่สำเร็จรูปแล้ว ไม่จำต้องไปพิเคราะห์ถึงส่วนประกอบอื่นใดอีก.

โจทก์ฟ้องว่า บริษัทโจทก์ผลิตยารักษาโรคจำหน่ายเป็นสินค้าหลายชนิดสินค้ายารักษาโรคของโจทก์จำพวกหนึ่งใช้เครื่องหมายการค้าจำพวกคำประดิษฐ์ขึ้นเป็นตัวอักษรโรมันว่า "PHENERGAN" โจทก์ได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้านี้ไว้แล้วเมื่อ ๒๒ กันยายน ๒๔๙๓ ในจำพวก ๓ สำหรับสินค้าเคมีวัตถุซึ่งทำขึ้นสำหรับใช้เป็ฯโอสถและในการผสมโอสถ จำเลยบังอาจเลียนแบบเครื่องหมายการค้าของโจทก์ โดยนำคำว่า "PHENAGIN" ไปขอจดทะเบียนเมื่อ ๒๗ กุมภาพันธ์ ๒๔๙๙ ในจำพวกเดียวกับเครื่องหมายของโจทก์คือ จำพวก ๓ สำหรับสินค้ายารักษาโรคมนุษย์ เครื่องหมายของจำเลยมีลักษณะเหมือนคล้ายกับเครื่องหมายของโจทก์ซึ่งโจทก์ได้จดทะเบียนและใช้มาก่อน ถึงขนาดที่ประชาชนอาจหลงผิดเข้าใจสับสนซื้อยาผิดไปได้ง่าย เครื่องหมายที่เลียนแบบโจทก์นี้พึงถือได้ว่าต้องห้ามจดทะเบียนตามมาตรา ๕(๗) และ ๑๖ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า และป็นการละเมิดสิทธิของโจทก์ด้วย โจทก์ได้ยื่นคำคัดค้านแต่นายทะเบียนยกคำคัดค้าน และรับจำทะเบียนให้จำเลย ขอให้พิพากษาให้ระงับการจดทะเบียนเครือ่งหมายการค้าของจำเลย หรือให้จำเลยถอนคำขอนั้นเสีย จำเลยให้การว่า เครื่องหมายการค้าของจำเลยไม่มีลักษณะเหมือนคล้ายกับของโจทก์เครื่องหมายของโจทก์จำเลยเป็นเพียงชื่อสินค้ายา ยังไม่เป็นเครื่องหมายการค้าที่สำเร็จรูปทีเดียวเพราะเมื่อจำหน่ายยังต้องมีส่วนประกอบอื่นอีก เช่น ชื่อห้างของผู้จดทะเบียน รูปร่างลักษณะและลวดลายของวัตถุที่ใช้บรรจุเป็นต้น ฯลฯ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า PHENAGIN ของจำเลยเสีย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกาต่อมา ศาลฎีกาเห็นว่า เครื่องหมายการค้าโจทก์จำเลยเป็นคำประดิษฐ์ซึ่งเป็นตัวอักษรโรมัน ผู้ที่ไม่สันทัดจัดเจนในภาษาหรือตัวอักษรชนิดนี้ในประเทศไทยย่อมมีมาก การที่จะพิจารณาว่าเหมือนหรือคล้ายกันจนทำให้ประชาชนหลงผิดได้หรือไม่นั้น จะพิจารณาแต่เฉพาะการอ่านออกเสียงหรือสำเนียงที่เรียกขานแต่อย่างเดียวไม่ได้ ต้องพิเคราะห์ถึงเหตุอื่น ๆ ด้วย เมื่อได้พิเคราะห์ถึงลักษณะเครื่องหมายการค้าของโจทก์กับของจำเลยโดยพิจารณาถึงการเรียงลำดับตัวอักษรตลอดจนสำเนียงที่เรียกขานอันเป็นคำของภาษาต่างประเทศแล้ว เห็นว่ามีลักษณะเหมือนหรือคล้ายกันอันอาจทำให้ประชาชนหลงผิดได้ ข้อที่จำเลยฎีกาว่าเครื่องหมายของโจทก์จำเลยนี้ไม่ใช่เป็นเครื่องหมายการค้าที่สำเร็จรูปนั้น เห็นว่า เครื่องหมายทั้งสองเป็นเครื่องหมายการค้าที่สำเร็จรูปแล้ว ไม่จำต้องไปพิเคราะห์ถึงส่วนประกอบอื่นใดอีก เช่น ยี่ห้องของผู้ผลิตหรือลักษณะรูปร่างและลวดลายของหีบด่อที่บรรจุดังที่จำเลยฎีกา เพราะส่วนประกอบเหล่านี้ไม่ใช่ประเด็นที่โต้เถียงกันในคดีแต่อย่างใด พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 779/2506 บริษัทเมย์แอนด์เบเกอร์ จำกัด โดย พระยาอรรถกรมมณุตดี โจทก์ นายบุญญา จริยะเวช ล.