คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1224/2508

การที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ฟังข้อเท็จจริงต่างกันนั้น จะถือว่าศาลชั้นต้นวินิจฉัยข้อเท็จจริงผิดกฎหมายหาได้ไม่ และเมื่อคดีต้องห้ามไม่ให้อุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริง ทั้งคู่ความก็มิได้กล่าวอ้างมาในฟ้องอุทธรณ์ด้วยแล้ว ศาลอุทธรณ์ย่อมไม่มีอำนาจหยิบยกข้อเท็จจริงขึ้นวินิจฉัยได้

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ได้เข้าทำงานเป็นลูกจ้างบริษัทจำเลย ต่อมาโจทก์ลาออกจากบริษัทจำเลย แต่เงินประกันตัวโจทก์ที่บริษัทจำเลยหักไว้ตั้งแต่เข้าทำงานจนกระทั่งออกรวม ๑,๔๐๐ บาทจำเลยไม่คืนให้ จึงขอให้ศาลบังคับบริษัทจำเลยให้คืนแก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า ถ้าโจทก์ไม่ปฏิบัติผิดหน้าที่จำเลยจะคืนให้ แต่โจทก์ปฏิบัติผิดข้อสัญญา เป็นเหตุให้จำเลยเสียหาย จำเลยจึงปฏิเสธการคืนเงินให้โจทก์ ศาลชั้นต้นฟังว่าโจทก์ปฏิบัติหน้าที่บกพร่อง เป็นเหตุให้ผู้เช่าซื้อจักรของบริษัทจำเลยค้างเงินค่าเช่าซื้อ บริษัทจำเลยจึงมีสิทธิหักเงินประกันตัวโจทก์ ๑,๔๐๐ บาทไว้ชำระค่าเช่าซื้อจักรที่ยังค้างชำระอยู่แก่บริษัทจำเลยได้ พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ฟังข้อเท็จจริงใหม่ว่าโจทก์ได้มอบการงานให้แก่บริษัทจำเลยเรียบร้อยแล้ว ไม่ต้องรับผิดอย่างใดอีกพิพากษากลับให้จำเลยคืนเงินประกันตัวรวมทั้งดอกเบี้ย ๑,๕๐๕ บาทแก่โจทก์ กับให้จำเลยเสียดอกเบี้ยในเงิน ๑,๔๐๐ บาท ร้อยละ ๗ ครึ่งต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเงินเสร็จแก่โจทก์ด้วย จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า คดีนี้ทุนทรัพย์ไม่เกิน ๒,๐๐๐ บาท และศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์แต่เฉพาะข้อกฎหมาย ดังนั้น ข้อเท็จจริงย่อมต้องห้ามไม่ให้อุทธรณ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๒๔ แต่ศาลอุทธรณ์อ้างเหตุว่าศาลชั้นต้นวินิจฉัยข้อเท็จจริงผิดกฎหมาย จึงได้หยิบยกข้อเท็จจริงแห่งคดีขึ้นวินิจฉัยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๔๓(๓)ก) แล้วมีความเห็นในข้อเท็จจริงตรงกันข้ามกับศาลชั้นต้น อ้างว่ากิจการของโจทก์ไม่มีบกพร่อง เพราะได้ส่งมอบแก่ผู้บังคับบัญชาเรียบร้อยแล้วพิพากษากลับ ให้โจทก์ชนะคดี ดังนี้ ปัญหาจึงมีว่า ศาลชั้นต้นวินิจฉัยข้อเท็จจริงผิดกฎหมายหรือไม่ ศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงว่าโจทก์ปฏิบัติหน้าที่บกพร่อง ทำให้ผู้เช่าซื้อจักร ๓ รายค้างชำระค่าเช่าซื้ออยู่รวม ๔,๓๙๓ บาท บริษัทจำเลยย่อมมีสิทธิหักเงินค่าประกันตัวโจทก์ไว้ชำระค่าเช่าซื้ที่ค้างชำระอยู่นั้นได้ ศาลอุทธรณ์ฟังข้อเท็จจริงว่า เมื่อโจทก์ลาออกจากบริษัทจำเลย หัวหน้าแผนกที่โจทก์สังกัดอยู่ได้ทำหนังสือรบรองว่า ก่อนโจทก์ออก โจทก์ได้ส่งมอบการงานให้แก่บริษัทจำเลยเรียบร้อยแล้ว แสดงว่าโจทก์ปฏิบัติหน้าที่ให้แก่บริษัทจำเลยไม่มีข้อบกพร่อง โจทก์จึงมีสิทธิได้เงินค่าประกันตัวคืน พิพากษาให้จำเลยชำระเงินนั้นแก่โจทก์ตามฟ้อง แต่หาได้ชี้ขาดว่าศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงผิดกฎหมายอย่างใดไม่ ตามนี้จะเห็นว่าศาลทั้งสองเชื่อข้อเท็จจริงต่างกันไป ที่ศาลชั้นต้นพิจารณาพยานหลักฐานแล้วมีความเห็นไม่ตรงกับความเห็นของศาลอุทธรณ์ในเรื่องข้อเท็จจริงนั้น จะถือว่าศาลชั้นต้นวินิจฉัยข้อเท็จจริงผิดต่อกฎหมายหาได้ไม่ ทั้งในเรื่องศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงผิดกฎหมายนี้ โจทก์ก็ไม่ได้กล่าวอ้างในฟ้องอุทธรณ์แต่ประการใด เมื่อคดีนี้ต้องห้ามไม่ให้อุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริง ศาลอุทธรณ์จึงไม่มีอำนาจหยิบยกข้อเท็จจริงขึ้นวินิจฉัยได้โดยชอบด้วยกฎหมาย คดีต้องฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลชั้นต้นฟังมาว่า โจทก์ปฏิบัติหน้าที่บกพร่องทำให้บริษัทจำเลยได้รับความเสียหาย จึงมีสิทธิหักเงินประกันตัวของโจทก์ไว้แทนค่าเสียหายได้ ฎีกาจำเลยฟังขึ้น พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1224/2508 นางยุพา สุขสวัสดิ์ โจทก์ บริษัทซิงเกอร์ โซอิงแมร์ชีน จำกัด โดยนายเจ.โร.บินสัน ผู้จัดการใหญ่ จำเลย