คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 714/2513

ทายาทอาจถูกเจ้าหนี้กองมรดกฟ้องได้เสมอ แต่ทายาทนั้นไม่จำต้องรับผิดเกินกว่าทรัพย์มรดกที่ตนได้รับ

โจทก์ฟ้องว่านายเทียนไล้ได้จำนองที่ดินไว้กับโจทก์เป็นเงิน ๑๐๑,๗๐๐ บาทนายเทียนไล้ถึงแก่กรรม โจทก์มีหนังสือบอกกล่าวถึงจำเลยซึ่งเป็นบุตรและเป็นทายาทรับมรดกของนายเทียนไล้ให้จัดการไถ่ถอนจำนอง จำเลยไม่ไถ่ถอนจึงขอให้บังคับจำเลยใช้ต้นเงินจำนองกับดอกเบี้ย หากไม่ใช้ก็ขอให้ยึดที่ดินที่จำนองขายทอดตลาดเอาเงินใช้หนี้โจทก์ จำเลยให้การว่าเป็นบุตรและเป็นทายาทโดยธรรมของนายเทียนไล้จริงแต่ยังมีพี่และน้องอีก และหลังจากนายเทียนไล้ถึงแก่กรรมได้ตกลงแบ่งมรดกกันเรียบร้อยแล้ว ที่ดินจำนองตามฟ้องทายาทคนอื่นเป็นผู้รับมรดกโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพราะจำเลยไม่ใช่ผู้จำนองและไม่ใช่ผู้ได้รับมรดก ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานและพิพากษาให้จำเลยใช้เงินแก่โจทก์หากไม่ใช้ก็ให้ยึดที่ดินจำนองขายทอดตลาด จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าตามบทบัญญัติประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๑๗๓๘ วรรค ๒ มาตรา ๑๗๓๗ และมาตรา ๑๖๐๑ แสดงว่า โดยปกติทายาทอาจถูกเจ้าหนี้กองมรดกฟ้องได้เสมอ แต่ทายาทนั้นไม่จำต้องรับผิดเกินกว่าทรัพย์มรดกที่ตนได้รับ คดีนี้จำเลยรับว่าเป็นทายาทของผู้ตายและไม่ได้ปฏิเสธว่าตนไม่ได้รับมรดกเลย เพียงแต่อ้างว่าตนไม่ได้แบ่งมรดกโฉนดที่ดินที่จำนองเท่านั้น และตามโฉนดก็ยังคงเป็นชื่อผู้ตาย หาได้มีผู้รับมรดกและเปลี่ยนชื่อเป็นทายาทคนอื่นรับมรดกไปไม่ จำเลยซึ่งเป็นทายาทของผู้ตายด้วยคนหนึ่ง ย่อมจะถูกโจทก์ฟ้องร้องได้แต่จำเลยย่อมจะไม่รับผิดเกินกว่าทรัพย์ที่ตกทอดได้แก่ตน (อ้างฎีกาที่ ๘๖๖/๒๕๐๘ ที่วินิจฉัยว่า เจ้าหนี้ฟ้องทายาทลูกหนี้ผู้ตายได้ แม้ทายาทจะมิได้รับมรดก เป็นเรื่องที่โจทก์จะบังคับเอาจากมรดกของผู้ตายในชั้นบังคับคดีโดยจำเลยไม่ต้องรับผิดเป็นส่วนตัว) ศาลฎีกาจึงเห็นว่าโจทก์มีสิทธิฟ้องจำเลยได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 714/2513 นายบรรณา เข็มทอง ที่ 1 นายใช่ สุขสว่าง ที่ 2 โจทก์ นายเละ โค้วยู้ หรือเลาะ ขมเจริญ จำเลย