คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 212/2517

เจ้าของที่ดินพิมพ์ลายนิ้วมือลงในใบมอบอำนาจโดยมิได้กรอกข้อความ เพื่อให้ผู้รับมอบอำนาจนำไปวางเป็นประกันการค้าไม้ซุง แต่ผู้รับมอบอำนาจกับพวกกลับนำไปกรอกข้อความให้มีอำนาจทำการจำนองแทนเจ้าของที่ดิน เมื่อผู้รับจำนองได้รับจำนองไว้โดยสุจริตเสียค่าตอบแทนและจดทะเบียนสิทธิโดยชอบด้วยกฎหมายแล้วเจ้าของที่ดินจะอ้างเอาความประมาทเลินเล่อของตนมาเป็นเหตุให้พ้นความรับผิดหาได้ไม่ แม้ว่าผู้รับมอบอำนาจกับพวกจะถูกศาลพิพากษาลงโทษในคดีอาญาข้อหาปลอมเอกสารและใช้เอกสารปลอมก็ตามเจ้าของที่ดินก็ต้องรับผิดชำระหนี้ไถ่ถอนจำนอง

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยจำนองที่ดินเพื่อเป็นประกันเงินกู้ โดยมอบอำนาจให้นายเฉลียว ประชานิยม ทำการแทน จำเลยได้รับเงินไปครบถ้วนแล้ว ต่อมาผิดสัญญาไม่ชำระดอกเบี้ยหรือต้นเงิน โจทก์ได้บอกกล่าวให้จำเลยไถ่ถอนในเวลาอันควรแล้ว ขอให้ศาลบังคับให้จำเลยชำระเงินต้นและดอกเบี้ย หากจำเลยไม่ไถ่ถอน ก็ขอบังคับจำนองเอาที่ดินขายทอดตลาดชำระหนี้ให้โจทก์ จำเลยให้การว่า จำเลยไม่ได้ทำสัญญาจำนอง ไม่เคยได้รับเงินจากโจทก์ หรือนายเฉลียว ประชานิยม จำเลยไม่เคยมอบอำนาจให้นายเฉลียว หนังสือมอบอำนาจเป็นหนังสือปลอม โดยนายเฉลียว ประชานิยม นายชะม้อยประชานิยม นางยิ้ม ประชานิยม ได้สมคบกับโจทก์หลอกลวงให้จำเลยและสามีลงชื่อในแบบพิมพ์ใบมอบอำนาจที่ยังมิได้กรอกข้อความใด ๆ โดยบุคคลทั้งสามดังกล่าวอ้างว่าขอยืมโฉนดและใบมอบอำนาจไปเป็นประกันกับเจ้าของซุงที่จังหวัดตราด เมื่อขนซุงมาขายแล้วจะเอาเงินไปชำระแล้วเอาโฉนดที่ดินกลับคืน แต่แล้วนายเฉลียวกับพวกได้สมคบกันปลอมใบมอบอำนาจ โดยลงข้อความว่าจำเลยมอบอำนาจให้นายเฉลียวมีอำนาจจัดการจำนองกับโจทก์ซึ่งเป็นความเท็จทั้งสิ้น เมื่อจำเลยได้รับหนังสือบอกกล่าวจากโจทก์จึงทราบเรื่อง และได้บอกล้างสัญญาจำนองนั้นเสีย ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยไถ่ถอนจำนอง หากไม่ไถ่ถอน ก็ให้ขายทอดตลาดที่ดินที่จำนองชำระหนี้ให้โจทก์ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า โจทก์รับจำนองที่ดินไว้โดยสุจริตเสียค่าตอบแทน และจดทะเบียนสิทธิโดยชอบด้วยกฎหมาย โดยมีนายเฉลียว ประชานิยม เป็นผู้รับมอบอำนาจ จำเลยรับว่าได้พิมพ์ลายนิ้วมือลงในใบมอบอำนาจ โดยยังมิได้กรอกข้อความ เพื่อให้นายเฉลียวกับพวกนำโฉนดที่ดินไปเป็นประกันการค้าไม้ซุง เป็นการประมาทเลินเล่อ แม้นายเฉลียวกับพวกจะถูกศาลพิพากษาลงโทษในข้อหาปลอมเอกสารและใช้เอกสารปลอม ก็ไม่ทำให้สิทธิของโจทก์ตามสัญญาจำนองที่ดินเสียไป จำเลยจะอ้างเอาความประมาทเลินเล่อของตนมาเป็นเหตุให้พ้นความรับผิดไม่ได้ สัญญาจำนองไม่ตกเป็นโมฆะ จำเลยต้องรับผิดชำระหนี้ตามฟ้องแก่โจทก์ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 212/2517 นางชุมพร สุวรรณบุตร โจทก์ นางหนู รอดรัศมี จำเลย