คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2200/2522

ผู้มีส่วนได้เสียที่จะร้องขอต่ศาลขอให้ตั้งผู้จัดการมรดกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1713 นั้น ไม่จำต้องมีส่วนได้เสียในกองมรดกโดยเป็นทายาทโดยตรงผู้คัดค้านเป็นภริยาที่ชอบด้วยกฎหมาย มีสิทธิรับมรดก ป. ป. เป็นทายาทที่มีสิทธิรับมรดกของ จ. เจ้ามรดก ป.ตาย เสียก่อนที่จะมีการแบ่งปันทรัพย์มรดกของ จ. ดังนี้ ต้องถือว่ามรดกของ จ. เป็นทรัพย์มรดกที่ทายาทยังมีสิทธิร่วมกันอยู่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1745 ผู้คัดค้านมีสิทธิร้องขอให้ตั้งผู้คัดค้านกเป็นผู้จัดการมรดกของ จ.ได้

ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของนายเจียกนางโม นางโมถึงแก่กรรมเมื่อประมาณ 30 ปีมาแล้ว บิดามารดาของนายเจียกถึงแก่กรรมหมดนายเจียกถึงแก่กรรมวันที่ 10 มิถุนายน 2517 โดยมิได้ทำพินัยกรรมไว้ ทรัพย์มรดกของนายเจียกมีที่ดินสองแปลงราคาประมาณ 80,000 บาท เดิมศาลมีคำสั่งตั้งนายป๋อเป็นผู้จัดการมรดก นายป๋อยังมิได้แบ่งปันทรัพย์มรดกให้ทายาทก็ถึงแก่กรรมเสียก่อน ผู้ร้องเป็นทายาทนายเจียกต้องการแบ่งทรัพย์มรดกให้เสร็จสิ้น แต่มีเหตุขัดข้องซึ่งเจ้าพนักงานไม่อาจจดทะเบียนให้ได้ เพราะผู้ร้องมิใช่ผู้จัดการมรดกตามคำสั่งศาล ผู้ร้องมีคุณสมบัติที่จะเป็นผู้จัดการมรดกได้ ขอให้ศาลตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกของนายเจียก ผู้คัดค้านยื่นคำคัดค้านว่า ผู้คัดค้านเป็นภริยานายป๋อ ซึ่งเดิมเป็นผู้จัดการมรดกของนายเจียกตามคำสั่งศาล ต่อมานายป๋อถึงแก่กรรมและผู้คัดค้านมีส่วนในมรดกของนายเจียก ผู้ร้องมีพฤติการณ์ไม่น่าไว้วางใจในทรัพย์มรดกของนายเจียกมาแต่ต้น และไม่มีความสามรถพอที่จะจัดแบ่งทรัพย์มรดกให้เป็นไปโดยยุติธรรม ขอให้ยกคำร้องหรือตั้งผู้คัดค้านเป็นผู้จัดการมรดกร่วมกับผู้ร้อง ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้ววินิจฉัยว่า ผู้ร้องเป็นบุตรของเจ้ามรดก ส่วนผู้คัดค้านเป็นเพียงบุตรสะใภ้ ไม่ใช่ทายาทของเจ้ามรดก จึงไม่มีส่วนได้เสียในกองมรดก มีคำสั่งตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกของนายเจียก และยกคำคัดค้านของผู้คัดค้าน ผู้คัดค้านอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่า ผู้คัดค้านมีส่วนได้เสียและมีเหตุไม่สมควรจะตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกแต่เพียงฝ่ายเดียว พิพากษาแก้ให้ผู้คัดค้านเป็นผู้จัดการมรดกร่วมกับผู้ร้องด้วย ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่ผู้ร้องฎีกาว่าผู้คัดค้านไม่ใช่ผู้มีส่วนได้เสียตามกฎหมายในการที่จะร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกของนายเจียกนั้น ศาลฎีกาเห็นว่าผู้มีส่วนได้เสียที่จะร้องขอต่อศาลขอให้ตั้งผู้จัดการมรดกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1713 นั้น ไม่จำต้องมีส่วนได้เสียในกองมรดกของผู้ตายโดยเป็นทายาทโดยตรง เมื่อผู้คัดค้านเป็นภริยาที่ชอบด้วยกฎหมายมีสิทธิรับมรดกนายป๋อ ย่อมมีส่วนได้เสียในทรัพย์มรดกของนายเจียกที่ตกได้แก่นายป๋อ และยังมิได้แบ่งปันกันอันต้องถือว่าเป็นทรัพย์มรดกที่ทายาทยังมีสิทธิร่วมกันอยู่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1745 ผู้คัดค้านมีสิทธิร้องขอให้ตั้งผู้คัดค้านเป็นผู้จัดการมรดกของนายเจียกได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2200/2522 นางเซ็ก บุญสิงห์ ผู้ร้อง นางเต๊า บุญสิงห์ ผู้คัดค้าน