คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1098/2523

เจ้าหนี้ กองมรดกซึ่งมีผู้จัดการมรดกหรือทายาทของผู้ตายที่จะต้องรับผิดชำระหนี้ จากกองมรดกให้อยู่แล้ว จึงไม่เป็นผู้มีส่วนได้เสียตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1713 ไม่มีสิทธิคัดค้านและขอให้ตั้งตนเป็นผู้จัดการมรดก

ผู้ร้องยื่นคำร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกตามพินัยกรรมของนายเพนนี่ วิซิลิโอน่า สลาเด็ด ผู้ถึงแก่กรรม ผู้ร้องคัดค้านยื่นคำร้องคัดค้านว่า พินัยกรรมคำร้องเป็นพินัยกรรมปลอมก่อนถึงแก่กรรมผู้ร้องคัดค้านว่า ออกค่ารักษาพยาบาลไป ๔๐,๐๐๐ บาท และผู้ร้องคัดค้านได้ออกค่าใช้จ่ายในการทำศพ ผู้ร้องคัดค้านจึงเป็นผู้มีส่วนได้เสียในฐานะเจ้าหนี้บุริมสิทธิของเจ้ามรดกผู้ร้องไม่สมควรเป็นผู้จัดการมรดก ขอให้มีคำสั่งตั้งผู้ร้องคัดค้านเป็นผู้จัดการมรดกของเจ้าของมรดก ผู้ร้องยื่นคำร้องคัดค้านของผู้ร้องคัดค้านว่า ผู้ร้องคัดค้านไม่มีสิทธิในกองมรดก จึงไม่ใช่ผู้มีส่วนได้เสียตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๑๓ ยึ่นคำร้องคัดค้านไม่ได้ ในวันนัดสืบพยานฝ่ายผู้ร้อง ศาลชั้นต้นเห็นว่า ผู้ร้องคัดค้านไม่ใช่ผู้มีส่วนได้เสียตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๑๓ ให้ยกคำร้องของผู้คัดค้าน ส่วนคำร้องของผู้ร้องไต่สวนแล้วมีคำสั่งตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกตามขอ ผู้ร้อง คัดค้านอุทธรณ์คำสั่งทั้งสองดังกล่าว ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้ร้องคัดค้านฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ผู้ร้องร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกตามพินัยกรรมของเจ้ามรดกซึ่งระบุตัวทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกและตั้งให้ผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดก ทั้งพินัยกรรมของเจ้าของมรดกได้ระบุว่า หนี้สินตลอดจนค่าใช้จ่ายสำหรับการป่วยเจ็บ และค่าใช้จ่ายในการทำศพให้ผู้จัดการมรดกชำระหนี้กองมรดกก่อน ส่วนที่เหลือจึงให้ตกได้แก่ทายาทตามพินัยกรรม หากผู้ร้องคัดค้านเป็นเจ้าหนี้กองมรดกเกี่ยวกับค่ารักษาพยานบาลและค่าทำศพเจ้ามรดกจริง ก็มีตัวผู้จัดการมรดหรือทายาทที่จะต้องรับผิดชำระหนี้จากองมรดกให้ผู้ร้องคัดค้านอยู่แล้ว ย่อมไม่กระทบถึงส่วนได้เสียของผู้ร้องคัดค้านในฐานะเป็นเจ้าหนี้ ในกรณีนี้จึงยึดถือไม่ได้ว่า ผู้ร้องคัดค้านเป็นผู้มีส่วนได้เสียตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๑๓ ไม่มีสิทธิ์คัดค้านและขอให้ตั้งผู้ร้องคัดค้านเป็นผู้จัดการมรดก ย่อมไม่มีประเด็นว่า พินัยกรรมของเจ้ามรดกปลอมหรือไม่สมบูรณ์ดังคำร้องคัดค้านและไม่เกี่ยวข้อกับข้ออ้างว่าเป็นเจ้าหนี้กองมรดก เพราะหากศาลตั้งผู้ใดเป็นผู้จัดการมรดกรายนี้ก็ต้องชำระหนี้แก่เจ้าหนี้ก่อนแบ่งปันให้ทายาทดังกล่าวแล้ว หรือถ้าเงินจำนวนใดไม่ใช่มรดกของเจ้ามรดกดังคำร้องคัดค้าน ผู้จัดการมรดกย่อมไม่มีสิทธิเข้าเกี่ยวข้อง การที่ผู้ร้องคัดค้านไม่มีสิทธิจะคัดค้านได้ ศาลล่างทั้งสองยกคำร้องไม่ให้ผู้ร้องคัดค้านเข้าเป็นคู่ความ และมีคำสั่งตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการตามข้อกำหนดในพินัยกรรมของเจ้ามรดกจึงชอบแล้ว พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1098/2523 นางแอนเจลีน ปีเตอร์สัน ผู้ร้อง นายวิเศษ จันทโรจวงศ์ ผู้ร้องคัดค้าน