คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1803/2523

บิดาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย (แต่เป็นบิดาที่แท้จริงโดยพฤตินัย) ถือไม่ได้ว่าเป็นญาติ ตามความหมายแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1582 ไม่มีอำนาจร้องขอให้ถอนอำนาจปกครองของผู้ใช้อำนาจปกครองที่มีต่อผู้เยาว์(วินิจฉัยโดยที่ประชุมใหญ่ ครั้งที่ 5/2523)

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์สมรสและอยู่กินฉันสามีภรรยากับจำเลย มีบุตร2 คน จำเลยใช้อำนาจปกครองเกี่ยวแก่ตัวบุตรโดยมิชอบ และเป็นการประพฤติชั่วร้ายต่อบุตรทั้งสอง ขอให้มีคำสั่งเพิกถอนอำนาจปกครองของจำเลย และให้โจทก์เป็นผู้ใช้อำนาจปกครองแต่ผู้เดียว ศาลชั้นต้นตรวจคำฟ้องแล้วมีคำสั่งว่า โจทก์ไม่มีนิติสัมพันธ์กับผู้เยาว์จึงไม่อาจอ้างสิทธิ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1582 ได้ไม่รับฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์แผนกคดีเด็กและเยาวชนวินิจฉัยว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องพิพากษากลับ ให้รับฟ้องโจทก์ไว้พิจารณา จำเลยฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีเด็กและเยาวชน โดยมติที่ประชุมใหญ่วินิจฉัยว่าบิดาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย (แต่เป็นบิดาที่แท้จริงโดยพฤตินัย) ถือไม่ได้ว่าเป็นญาติ ตามความหมายแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1582 ไม่มีอำนาจร้องขอให้ถอนอำนาจปกครองของผู้ใช้อำนาจปกครองที่มีต่อผู้เยาว์ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษากลับ ไม่รับฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1803/2523 นายโกมล โกสุมาพันธุ์ โจทก์ นางบุญศรี แซ่เฉี่ย จำเลย