คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 90/2523

เจ้าอาวาสละทิ้งหน้าที่โดยออกนอกเขตปกครองไปอยู่ที่อื่นโดยไม่มีเหตุอันควร เกินกว่า 30 วัน เจ้าคณะจังหวัดมีอำนาจปลดออกจากตำแหน่งได้ตามกฎมหาเถรสมาคมฉบับที่ 5(พ.ศ. 2506) ซึ่งออกตามความในพระราชบัญญัติ คณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 และตามระเบียบมหาเถรสมาคม พ.ศ. 2506 ข้อ 4 และข้อ 5 หากจะมีการร้องทุกข์ ผู้ถูกปลดจะต้องร้องทุกข์ต่อ ผู้บังคับบัญชาเหนือชั้นขึ้นไปภายใน 15 วัน นับแต่ทราบคำสั่งลงโทษ เมื่อมิได้มีการร้องทุกข์ให้ถูกต้องตามระเบียบดังกล่าวก็ไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งปลดออกจากตำแหน่ง

ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "เมื่อโจทก์ไปอยู่นอกเขตอำนาจหน้าที่โดยมิได้ลา ถือได้ว่าโจทก์ละทิ้งหน้าที่ไปอยู่ที่อื่น คดีได้ความตามที่จำเลยนำสืบว่า เจ้าคณะอำเภอได้มีหนังสือถึงเจ้าคณะจังหวัด ลงวันที่ 16 กันยายน 2514 รายงานให้ทราบว่าโจทก์ได้ละทิ้งหน้าที่โดยออกนอกเขตปกครองไปอยู่ที่อื่นเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2514 เป็นต้นมาจนกระทั่งบัดนี้โดยไม่มีเหตุอันควรเพื่อให้พิจารณาดำเนินการ ปรากฏตามเอกสารหมาย ล.4 แต่เจ้าคณะจังหวัดยังมิได้สั่งการอย่างใด ต่อมาเจ้าคณะอำเภอได้มีหนังสือถึงเจ้าคณะจังหวัดลงวันที่ 21 มกราคม 2515 เสนอให้ปลดโจทก์อ้างเหตุว่าหนีไปรักษาตัวอยู่ในเขตตำบลอื่นเป็นเวลา 30 วันกว่าแล้วเป็นการละทิ้งหน้าที่ ปรากฏตามเอกสาร จ.8 เอกสารหมาย ล.9 และเอกสารหมาย จ.8 จึงมีข้อความตรงกันว่าโจทก์ละทิ้งหน้าที่โดยไม่มีเหตุอันควรเกินกว่า 30 วัน เจ้าคณะจังหวัดนครราชสีมาจำเลยจึงมีอำนาจปลดโจทก์ออกจากตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดโป่งใต้ (สามัคคีสโมสร) และเจ้าคณะตำบลโป่งแดง อำเภอขามทะเลสอ จังหวัดนครราชสีมา ได้ตามกฎมหาเถรสมาคมฉบับที่ 5 (พ.ศ.2506) ข้อ 46 ข้อ 47 (2) ที่โจทก์นำสืบว่าโจทก์ได้ยื่นคำร้องทุกข์ต่อเจ้าคณะอำเภอตามเอกสารหมาย จ.5 ศาลฎีกาเห็นว่า ถือไม่ได้ว่าเป็นคำร้องทุกข์ตามระเบียบมหาเถรสมาคมว่าด้วยการร้องทุกข์ พ.ศ. 2506 ข้อ 4 และข้อ 5 เพราะมิได้ร้องทุกข์ต่อผู้บังคับบัญชาเหนือชั้นขึ้นไป ซึ่งในกรณีของโจทก์ โจทก์ต้องร้องทุกข์ต่อเจ้าคณะภาค 11 โดยยื่นหนังสือร้องทุกข์ผ่านเจ้าคณะจังหวัด จะยื่นต่อเจ้าคณะอำเภอหาได้ไม่ และคำร้องทุกข์ต้องมีสำเนา 1 ฉบับ ชี้แจงแสดงเหตุผลหรือข้อผิดถูกพร้อมกับสำเนาคำสั่งลงโทษ ภายใน 15 วันนับแต่ทราบคำสั่งลงโทษ เมื่อโจทก์มิได้ร้องทุกข์ให้ถูกต้องตามระเบียบมหาเถรสมาคมดังกล่าวแล้วข้างต้น นับแต่โจทก์ทราบคำสั่งลงโทษเมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2515 จนกระทั่งโจทก์นำคดีนี้มาฟ้องเมื่อวันที่ 7กันยายน 2519 เป็นเวลา 4 ปี 6 เดือนเศษ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งปลดโจทก์ออกจากตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดโป่งใต้และเจ้าคณะตำบลโป่งแดงได้" พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 90/2523 พระครูปลัดเพี่ยม ธมมสาโร โจทก์ เจ้าคณะจังหวัดนครราชสีมา จำเลย