คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4528/2529

ผู้ตายมีทรัพย์มรดกรถจักรยานยนต์ 1 คันและไม่ได้ทำพินัยกรรมไว้การที่เจ้าหน้าที่แผนกทะเบียนยานพาหนะปฏิเสธไม่ยอมโอนทะเบียนรถจักรยานยนต์ดังกล่าวให้แก่ ม.ซึ่งเป็นภริยาและทายาทของผู้ตายโดยอ้างว่า ม.มิได้เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายนั้น ถือได้ว่า การจัดการหรือการแบ่งปันมรดกของผู้ตายมีเหตุขัดข้องชอบที่ ม.จะยื่นคำร้องขอหรือให้พนักงานอัยการร้องขอต่อศาลให้ตั้ง ม.เป็นผู้จัดการมรดกได้ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1713(2)

ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า ผู้ตายถึงแก่ความตายโดยมิได้ทำพินัยกรรมไว้ นางมะลิ ขำมั่น ภริยาผู้ตายไปขอรับโอนทะเบียนรถจักรยานยนต์ซึ่งเป็นทรัพย์มรดกเพียงอย่างเดียวของผู้ตายแล้ว แต่เจ้าหน้าที่แผนกทะเบียนยานพาหนะไม่ยอมโอนให้โดยอ้างว่า ม.ยังมิได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้จัดการมรดก นางมะลิจึงขอให้ผู้ร้องร้องขอตั้งนางมะลิเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตาย ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วมีคำสั่งว่า ผู้ร้องไม่มีสิทธิยื่นคำร้องได้ ไม่รับคำร้อง ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า การโอนกรรมสิทธิ์รถจักรยานยนต์ไม่จำต้องดำเนินการทางทะเบียน จึงไม่ใช่กรณีมีเหตุขัดข้องในการจัดการมรดก พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ผู้ตายมีทรัพย์มรดกเพียงรถจักรยานยนต์ ๑ คัน และมิได้ทำพินัยกรรมไว้ นางมะลิภริยาผู้ตายได้ติดต่อขอรับโอนทะเบียนรถจักรยานยนต์ดังกล่าวจากชื่อผู้ตายมาเป็นของตนแล้ว แต่เจ้าหน้าที่แผนกทะเบียนยานพาหนะกองกำกับการตำรวจภูธรจังหวัดสุโขทัยไม่ยอมโอนให้ อ้างว่านางมะลิมิได้เป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตาย นางมะลิจึงขอให้ผู้ร้องยื่นคำร้องคดีนี้นั้น เห็นว่าที่เจ้าหน้าที่แผนกทะเบียนยานพาหนะกองกำกับการตำรวจภูธรจังหวัดสุโขทัยปฏิเสธไม่ยอมโอนทะเบียนรถของผู้ตายซึ่งเป็นทรัพย์มรดกให้แก่นางมะลิทายาทผู้ตาย กรณีนี้พอถือได้ว่า การจัดการหรือการแบ่งปันมรดกผู้ตายมีเหตุขัดข้องชอบที่นางมะลิจะยื่นคำร้องหรือให้ผู้ร้องร้องขอต่อศาลให้ตั้งนางมะลิเป็นผู้จัดการมรดกได้ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๑๓ (๒) คำวินิจฉัยของศาลล่างทั้งสองที่ไม่รับคำร้องของผู้ร้อง ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของผู้ร้องฟังขึ้น พิพากษากลับ ให้ศาลชั้นต้นรับคำร้องของผู้ร้องเพื่อดำเนินการต่อไป ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4528/2529 พนักงานอัยการจังหวัดสุโขทัย ผู้ร้อง