คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 682/2530

ผู้ซื้อที่ดินจากการขายทอดตลาดตามคำสั่งศาลโดยสุจริตย่อมเป็นเจ้าของที่ดินดังกล่าวตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา1330 แม้ความปรากฏขึ้นภายหลังว่าที่ดินดังกล่าวมิใช่ของจำเลยก็หาทำให้การซื้อจากการขายทอดตลาดนั้นเป็นโมฆะไม่.

คดีนี้สืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องให้จำเลยชำระหนี้เงินกู้และบังคับจำนองและจำเลยไม่ชำระหนี้ตามคำพิพากษา โจทก์จึงขอให้บังคับคดีและนำยึดที่ดินตาม น.ส.๓ ของจำเลยที่จำนองไว้กับโจทก์ออกขายทอดตลาดโดยผู้ร้องประมูลซื้อได้และเจ้าพนักงานที่ดินได้จดทะเบียนโอนที่ดินดังกล่าวให้แก่ผู้ร้องแล้ว แต่การส่งมอบที่ดินดังกล่าวไม่อาจกระทำได้ เพราะมีการออกโฉนดที่ดินดังกล่าวและโอนจากของจำเลยไปเป็นของบุคคลอื่นก่อนที่จำเลยจะนำมาจดทะเบียนจำนองแก่โจทก์ ผู้ร้องจึงยื่นคำร้องขอให้ศาลชั้นต้นสั่งยกเลิกการขายทอดตลาดและขอรับเงินคืน โจทก์คัดค้านว่า การยึดและการขายทอดตลาดเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมายจนมีการจดทะเบียนโอนที่ดินเป็นของผู้ร้องแล้ว การที่จำเลยไม่สามารถส่งมอบที่ดินให้แก่ผู้ร้องเป็นความผิดของจำเลยและเป็นความประมาทเลินเล่อของผู้ร้องเองขอให้ยกคำร้อง จำเลยแถลงไม่คัดค้านที่ผู้ร้องขอให้ยกเลิกการขายทอดตลาดทรัพย์และขอรับเงินคืน ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า การขายทอดตลาดทรัพย์ระหว่างเจ้าพนักงานบังคับคดีกับผู้ร้องเป็นการซื้อขายทรัพย์ที่ไม่มีอยู่ในขณะทำนิติกรรมวัตถุประสงค์แห่งนิติกรรมเป็นการพ้นวิสัย การซื้อขายเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๓ ทุกฝ่ายกลับคืนสู่ฐานะเดิม ให้โจทก์จำเลยคืนเงินที่ได้รับจากการขายทอดตลาดทรัพย์ต่อศาลภายใน ๑๕ วัน โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกคำร้องของผู้ร้อง ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ผู้ร้องซื้อที่ดินตามคำร้องจากการขายทอดตลาดตามคำสั่งศาลโดยสุจริต ผู้ร้องย่อมเป็นเจ้าของที่ดินดังกล่าวตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๓๐ แม้ความปรากฏขึ้นภายหลังว่าที่ดินดังกล่าวมิใช่ของจำเลยก็หาทำให้การซื้อจากการขายทอดตลาดนั้นเป็นโมฆะไม่ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับคำสั่งศาลชั้นต้นโดยให้ยกคำร้องของผู้ร้องชอบแล้ว พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 682/2530 สหกรณ์การเกษตรเมืองเลย จำกัด โจทก์ นางสันตยา พาฬเสวต ผู้ร้อง นายวีระ จันทรังษี จำเลย