คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3913/2531

การโอนหุ้นทำที่บริษัทจำเลยต่อหน้ากรรมการผู้จัดการของบริษัทจำเลย บริษัทจำเลยจึงมีหน้าที่จดแจ้งการโอนลงในทะเบียนผู้ถือหุ้น โดยไม่จำต้องให้ผู้โอนหรือผู้รับโอนแจ้งอีก การที่บริษัทจำเลยไม่จดแจ้งการโอนลงในทะเบียนจึงเป็นความผิดของบริษัทจำเลยเอง แม้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1129 วรรคสาม จะบัญญัติถึงการโอนหุ้นที่ไม่จดแจ้งการโอนลงในทะเบียนว่าจะนำมาใช้ยันแก่บริษัทไม่ได้ แต่ก็หมายถึงว่าเป็นเรื่องที่ผู้โอนและผู้รับโอนโอนหุ้นกันเองโดยบริษัทมิได้รู้เห็นด้วย กฎหมายจึงให้ถือตามที่ปรากฏอยู่ในทะเบียน เมื่อการโอนหุ้นได้โอนกันที่บริษัทจำเลย กรรมการผู้จัดการบริษัทจำเลยรู้เห็นเป็นพยาน จึงมิใช่กรณีที่จะอ้างประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1129 วรรคสามมาใช้ได้ ในขณะที่ผู้ร้องโอนหุ้นให้แก่ผู้รับโอน หุ้นของผู้ร้องยังมิได้ส่งใช้เงินเต็มจำนวนค่าหุ้น ผู้ร้องในฐานะผู้โอนจึงยังคงต้องรับผิดในจำนวนเงินที่ยังไม่ได้ส่งใช้ให้ครบ

สืบเนื่องจากเจ้าพนักงานพิทักษ์ของบริษัท ฯ ลูกหนี้ (จำเลย) มีหนังสือยืนยันให้ผู้ร้องชำระหนี้ค่าหุ้นที่ถืออยู่ในบริษัท ฯ จำนวน ๑๐๐ หุ้น มูลค่าหุ้นละ ๑,๐๐๐ บาท ชำระค่าหุ้นแล้วร้อยละ ๒๕ คงค้างชำระ ๗๕,๐๐๐ บาทพร้อมดอกเบี้ย ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องโอนหุ้น ๗๕ หุ้นให้นางปราณี สุวรรณเทพไปแล้ว ส่วนหุ้นที่เหลืออีก ๒๕ หุ้น นางปราณีออกเช็คชำระให้โดยชำระรวมกับหุ้นที่ได้รับโอนมา รวมเป็นเงิน ๗๕,๐๐๐ บาท และเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ย เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์คัดค้านว่า การโอนหุ้นจำนวน ๗๕ หุ้น ก่อนจะจดทะเบียนเปลี่ยนแปลวรายการผู้ถือหุ้น นางปราณีได้แจ้งว่าไม่ประสงค์จะรับโอนหุ้น บริษัทจำเลยจึงมิได้นำเรื่องการโอนหุ้นไปจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงในรายการผู้ถือหุ้น จึงถือไม่ได้ว่ามีการโอนตามกฎหมาย ส่วนเช็คที่นางปราณีสั่งจ่ายจำนวน ๗๕,๐๐๐ บาทนั้น บริษัท ฯ จำเลยมิได้นำไปขึ้นเงินเพราะนางปราณีห้ามนำเช็คไปเบิก ผู้ร้องผิดนัดชำระค่าหุ้นจึงต้องเสียดอกเบี้ย ในวันพิจารณาคำร้อง ทนายผู้ร้องและเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แถลงรับข้อเท็จจริงว่า ผู้ร้องได้โอนขายหุ้น ๗๕ หุ้นให้แก่นางปราณีแล้ว โดยทำการโอนต่อหน้ากรรมการผู้จัดการของบริษัท ฯ จำเลย และนางปราณี ผู้รับโอนได้ชำระเงินค่าหุ้นดังกล่าวรวมกับหุ้นที่เหลืออยู่อีก ๒๕ หุ้นของผู้ร้องโดยชำระเป็นเช็คระบุชื่อบริษัท ฯ จำเลยจำนวนเงิน ๗๕,๐๐๐ บาท ซึ่งผู้ร้องได้มอบเช็คดังกล่าวให้แก่บริษัท ฯ จำเลยไปในวันโอนเพื่อชำระหนี้ค่าหุ้นรายพิพาท ก่อนเช็คดังกล่าวถึงกำหนดชำระ นางปราณีได้แจ้งให้บริษัท ฯ จำเลยทราบว่าไม่ประสงค์จะรับโอนหุ้นดังกล่าวและสั่งห้ามไม่ให้บริษัท ฯ จำเลยนำเช็คดังกล่าวไปขึ้นเงิน บริษัท ฯ จำเลยก็มิได้นำเช็คไปขึ้นเงิน การโอนหุ้นดังกล่าวจึงยังมิได้มีการจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงชื่อผู้ถือหุ้น เรื่องที่ผู้รับโอนไม่ยอมรับโอนหุ้น บริษัท ฯ จำเลยก็มิได้แจ้งให้ผู้ร้องทราบ เพราะส่งหนังสือแจ้งให้ผู้ร้องไม่ได้ ขอให้ศาลชั้นต้นชี้ขาดข้อกฎหมายโดยต่างไม่ติดใจสืบพยาน ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ผู้ร้องชำระเงินค่าหุ้นที่ค้างชำระแก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จำนวน ๗๕,๐๐๐ บาท พร้อมดอกเบี้ย ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีมีปัญหาตามฎีกาของผู้ร้องประการแรกว่า การโอนหุ้นซึ่งมีจำนวน ๗๕ หุ้นระหว่างผู้ร้องกับนางปราณี สุวรรณเทพ ผู้รับโอน จะนำมาใช้แก่บริษัทจำเลยได้หรือไม่ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า ผู้ร้องและเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ต่างรับข้อเท็จจริงว่า การโอนหุ้นทำที่บริษัทจำเลยต่อหน้ากรรมการผู้จัดการของบริษัทจำเลย บริษัทจำเลยจึงมีหน้าที่จดแจ้งการโอนลงในทะเบียนผู้ถือหุ้นโดยไม่จำต้องให้ผู้โอนหรือผู้รับโอนแจ้งอีก การที่บริษัทจำเลยไม่จดแจ้งการโอนลงในทะเบียนจึงเป็นความผิดของบริษัทจำเลยเอง แม้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๒๙ วรรคสาม จะบัญญัติถึงการโอนหุ้นที่ยังไม่ได้จดแจ้งการโอนลงในทะเบียนว่าจะนำมาใช้ยันแก่บริษัทไม่ได้ แต่ก็หมายถึงว่าเป็นเรื่องที่ผู้โอนและผู้รับโอนโอนหุ้นกันเองโดยบริษัทมิได้รู้เห็นด้วย กฎหมายจึงให้ถือตามที่ปรากฏอยู่ในทะเบียน เมื่อคดีนี้ได้ความว่า การโอนหุ้นได้โอนกันที่บริษัทจำเลย กรรมการผู้จัดการบริษัทจำเลยรู้เห็นเป็นพยาน จึงมิใช่กรณีที่จะอ้างประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๒๙ วรรคสามมาใช้ได้ ส่วนปัญหาที่ว่า ผู้ร้องในฐานะผู้โอนยังจะต้องรับผิดชำระเงินค่าหุ้นที่ยังส่งใช้ไม่ครบ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๓๓ อีกหรือไม่นั้น เห็นว่า ในขณะที่ผู้ร้องโอนหุ้นจำนวน ๗๕ หุ้นให้แก่นางปราณี หุ้นของผู้ร้องทุกหุ้นยังมิได้ส่งใช้เงินเต็มจำนวนค่าหุ้น แต่ยังคงค้างชำระค่าหุ้นอยู่อีก ๗๕,๐๐๐ บาท ผู้ร้องในฐานะผู้โอนจึงยังคงต้องรับผิดในจำนวนเงินที่ยังไม่ได้ส่งใช้ให้ครบตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๓๓ แม้ผู้ร้องจะอ้างว่านางปราณีได้ออกเช็คชำระค่าหุ้นส่วนที่ค้างอยู่ทั้งหมดแทนผู้ร้องไปแล้ว แต่เมื่อยังไม่มีการใช้เงินตามเช็ค ผู้ร้องก็ยังต้องรับผิดอยู่นั่นเอง และที่ผู้ร้องฎีกาเกี่ยวกับดอกเบี้ยว่าจะต้องรับผิดตั้งแต่เมื่อใดนั้นเห็นว่า เมื่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีหนังสือทวงหนี้ไปยังผู้ร้องโดยให้เวลา ๑๔ วัน นับแต่วันรับหนังสือ ผู้ร้องได้รับหนังสือทวงหนี้เมื่อวันที่ ๑๖ กันยายน ๒๕๒๔ ผู้ร้องไม่นำเงินค่าหุ้นที่ค้างจำนวน ๗๕,๐๐๐ บาท ไปชำระต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ภายใน ๑๔ วัน คือภายในวันที่ ๓๐ กันยายน ๒๕๒๔ ผู้ร้องจึงตกเป็นผู้ผิดนัดจะต้องเสียดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันผิดนัดคือวันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๒๔ เป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3913/2531 นายมิตรศักดิ์ แซ่ลิ้ม โจทก์ นายมนัส เสริมสุวรรณ ผู้ร้อง เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ผู้คัดค้าน บริษัทมหานครเจริญกิจการทุน จำกัด ล.