คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5138/2531

จำเลยที่ 2 ได้ติดต่อขอซื้อสินค้าจากโจทก์โดยแจ้งว่าเป็นตัวแทนของบริษัทในต่างประเทศ และได้ทำสัญญาสั่งซื้อกับโจทก์ ตรวจสอบสินค้าและออกใบรับรองการตรวจสินค้าให้โจทก์ ซึ่งเป็นการกระทำเพื่อรักษาผลประโยชน์ของบริษัทในต่างประเทศ จำเลยที่ 2 จึงเป็นตัวแทนของบริษัทดังกล่าวในการซื้อสินค้าจากโจทก์ต้องรับผิดตามสัญญาที่ทำกับโจทก์ แม้โจทก์ให้ค่าตอบแทนแก่จำเลยที่ 2 ด้วยก็เพราะจำเลยที่ 2 นำผลประโยชน์ทางการค้ามาให้โจทก์ หาทำให้จำเลยที่ 2 กลายเป็นนายหน้าของโจทก์ไม่ โจทก์ฟ้องให้จำเลยที่ 2 ชำระค่าสินค้า จำเลยที่ 2 ให้การเพียงว่า การที่โจทก์ไม่ได้รับชำระเป็นความผิดของโจทก์ที่มิได้ปฏิบัติตามสัญญาแต่มิได้อ้างเหตุแห่งการปฏิเสธว่าโจทก์ผิด สัญญาอย่างไร จึงไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 วรรคสอง จำเลยที่ 2 ย่อมไม่มีสิทธิที่จะนำสืบตามคำให้การส่วนนี้

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองเป็นตัวแทนสั่งซื้อเสื้อผ้าสำเร็จรูปจากบริษัทคาโดแกนคอร์ทสปอร์สแวร์ จำกัด แห่งประเทศสหรัฐอเมริกา โจทก์ส่งสินค้าให้แล้ว แต่บริษัทดังกล่าวไม่ยอมรับสินค้าและไม่ยอมชำระราคาขอให้พิพากษาให้จำเลยทั้งสองชำระเงิน ๒๓๖,๕๖๔ บาท พร้อมดอกเบี้ย จำเลยที่ ๑ ให้การว่า จำเลยที่ ๑ มิได้เป็นตัวแทนของบริษัทคาโดแกนคอร์ทสปอร์สแวร์ จำกัด แห่งประเทศสหรัฐอเมริกา ขอให้ยกฟ้อง จำเลยที่ ๒ ให้การว่า จำเลยที่ ๒ มิได้เป็นตัวแทนของบริษัทดังกล่าว การที่โจทก์ไม่ได้รับชำระค่าสินค้าตามฟ้องเป็นความผิดของโจทก์เองที่มิได้ปฏิบัติตามสัญญา ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ ๒ ชำระเงิน ๑๘๑,๑๐๒ บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ ๗.๕ ต่อปี นับแต่วันที่ ๓ มิถุนายน ๒๕๒๖ จนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ จำเลยที่ ๒ อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยที่ ๒ ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยที่ ๒ ฎีกาว่าจำเลยที่ ๒ มิได้เป็นตัวแทนของบริษัทคาโดแกนคอร์ทสปอร์สแวร์ จำกัด แห่งประเทศสหรัฐอเมริกาสั่งซื้อสินค้าตามฟ้องจากโจทก์ จำเลยที่ ๒ เป็นแต่เพียงนายหน้าได้รับผลประโยชน์ตอบแทนจากโจทก์ผู้ขายสินค้า ศาลฎีกาเห็นว่าจำเลยที่ ๒ ได้มาติดต่อกับโจทก์โดยบอกว่าเป็นตัวแทนของบริษัทคาโดแกนคอร์ทสปอร์สแวร์ จำกัด แห่งประเทศสหรัฐอเมริกา ขอซื้อสินค้าตามฟ้องจากโจทก์ โดยจำเลยที่ ๒ เรียกค่าตอบแทนจากโจทก์ ทั้งยังได้มีการทำสัญญาสั่งซื้อที่แน่นอนระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ ๒ และจำเลยที่ ๒ ยังได้ทำการตรวจสอบสินค้าของโจทกและออกใบรับรองการตรวจรับสินค้าให้โจทก์ ซึ่งในเอกสารดังกล่าว นอกจากมีการลงลายมือชื่อพนักงานของจำเลยที่ ๒ แล้วยังมีตราของจำเลยที่ ๒ ประทับอีกด้วย การกระทำของจำเลยที่ ๒ ดังกล่าวเป็นเรื่องที่รักษาผลประโยชน์ของบริษัทคาโดแกนคอร์ทสปอร์สแวร์ จำกัด แห่งประเทศสหรัฐอเมริกา ในการสั่งซื้อสินค้าตามฟ้องจากโจทก์ จากพฤติการณ์ดังกล่าวมาแล้วจึงฟังได้ว่าจำเลยที่ ๒ เป็นตัวแทนของบริษัทคาโดแกนคอร์ทสปอร์สแวร์ จำกัด ในการสั่งซื้อสินค้าตามฟ้องจากโจทก์ การที่โจทก์ให้ค่าตอบแทนแก่จำเลยที่ ๒ ด้วยนั้นเชื่อว่าเป็นเพราะเห็นว่าจำเลยที่ ๒ นำผลประโยชน์ในทางการค้ามาให้โจทก์ หาใช่จำเลยที่ ๒ เป็นนายหน้าของโจทก์ไม่ ที่จำเลยที่ ๒ ฎีกาว่า การที่บริษัทคาโดแกนคอร์ทสปอร์สแวร์ จำกัดแห่งประเทศสหรัฐอเมริกา ไม่รับสินค้าและชำระค่าสินค้าแก่โจทก์เพราะเป็นความผิดของโจทก์เอง จำเลยที่ ๒ ได้ให้การต่อสู้ไว้ชัดแจ้งแล้ว การที่ศาลอุทธรณ์ไม่รับวินิจฉัยประเด็นข้อนี้จึงไม่ชอบ และข้อเท็จจริงฟังได้ว่า โจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาที่ทำให้บริษัทดังกล่าวไม่รับสินค้าและชำระค่าสินค้า ศาลฎีกาเห็นว่าจำเลยที่ ๒ ให้การปฏิเสธในส่วนนี้แต่เพียงว่า การที่โจทก์ไม่ได้รับชำระค่าสินค้าตามฟ้อง เป็นความผิดของโจทก์ที่มิได้ปฏิบัติตามสัญญา บริษัทคาโดแกนคอร์ทสปอร์สแวร์ จำกัด แห่งประเทศสหรัฐอเมริกา จึงไม่ยอมรับสินค้าและชำระราคาสินค้า จำเลยที่ ๒ มิได้อ้างเหตุแห่งการปฏิเสธว่าโจทก์ผิดสัญญาอย่างไร จึงไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๗๗ วรรคสอง ดังนั้น จำเลยที่ ๒ ย่อมไม่มีสิทธิที่จะนำสืบตามคำให้การในส่วนนี้ข้อเท็จจริงฟังได้ดังที่โจทก์นำสืบว่า การที่บริษัทดังกล่าวไม่รับสินค้าและชำระค่าสินค้าตามฟ้องนั้น มิใช่เป็นเพราะโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาที่ศาลอุทธรณ์ไม่รับวินิจฉัยปัญหาข้อนี้มานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5138/2531 บริษัทโค้ววัฒนาเอ็กซ์ปอร์อิมปอร์ต (1979) จำกัด โจทก์ บริษัทลัคนาพาณิชย์ จำกัด กับพวก ล.