คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4878/2533

การที่จำเลยเป็นผู้นำชี้แนวทำถนนให้ผู้รับจ้าง และควบคุมดูแลการทำถนนตลอดเวลา กับการที่ผู้รับจ้างไม่มีความรู้ในเชิงวิชากาทำถนนที่จะไม่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่สิ่งก่อสร้างข้างเคียงหรือไม่ยอมทำตามวิธีการที่ถูกต้อง พฤติการณ์ดังกล่าวถือได้ว่าจำเลยซึ่งเป็นผู้ว่าจ้างเป็นผู้ผิดในส่วนการงานที่สั่งให้ทำหรือในคำสั่งที่ผู้ว่าจ้างให้ไว้ หรือในการเลือกหาผู้รับจ้างและแม้จำเลยจะมิใช่ผู้ทำสัญญาจ้าง แต่จำเลยก็มอบหมายให้ ป.เป็นผู้ว่าจ้างแทน ป.จึงเป็นตัวแทนของจำเลย เมื่อจำเลยมิได้คัดค้านว่า ป.มิได้ทำไปภายในขอบเขตอำนาจแห่งฐานตัวแทนแล้วจำเลยซึ่งเป็นตัวการย่อมมีความผูกพันต่อบุคคลภายนอกในกิจการทั้งหลายที่ ป.ซึ่งเป็นตัวแทนได้ทำไปภายในขอบอำนาจแห่งฐานตัวแทนตาม ป.พ.พ. มาตรา 820 จำเลยจะปัดความรับผิดโดยเหตุที่ตนมิได้เป็นผู้ทำสัญญาหาได้ไม่.

โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า จำเลยทำการถมดินสร้างถนนเข้าไปในที่ดินของจำเลย เป็นเหตุให้รั้วบ้านของโจทก์ทั้งสองด้านติดต่อกับที่ดินของจำเลยเสียหาย อันเป็นการละเมิดต่อโจทก์ทั้งสองขอให้บังคับจำเลยทำการซ่อมแซมรั้วของโจทก์ทั้งสองให้ดีดังเดิมมิฉะนั้นให้จำเลยใช้เงินแก่โจทก์ทั้งสองเป็นเงิน ๔๐ล๐๐๐ บาทลแะขอให้ห้ามจำเลยและบริวารให้ทำการสร้างถนนต่อไป เว้นแต่จำเลยและบริวารจะได้หาทางป้องกันความเสียหายมิให้เกิดแก่โจทก์ จำเลยให้การว่า จำเลยมีสิทธิที่จะทำประโยชน์ในที่ดินของจำเลยและจำเลยได้ใช้ความระมัดระวังที่จะไม่กระทำการใดอันเป็นการรบกวนหรือกระทบกระเทือนสิทธิของเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินข้างเคียง อย่างไรก็ดีการสร้างถนนดังกล่าวมีผู้มีชื่อเป็นผู้ว่าจ้างให้นายหอมหวลเป็นผู้รับจ้างถมดินและปรับพื้นถนนอันเป็นลักษณะจ้างทำของ หากมีความเสียหายเกิดขึ้นโจทก์จะต้องไปไล่เบี้ยเอาจากนายหอมหวล จำเลยไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษายกฟ้อง โจทก์ทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยทำการซ่อมแซมรั้วของโจทก์ทั้งสองให้ดีดังเดิม หากจำเลยไม่ยอมซ่อมแซมก็ให้จำเลยใช้เงินแก่โจทก์ทั้งสองเป็นเงินจำนวน ๔๐,๐๐๐ บาท กับห้ามจำเลยและบริวารมิให้ทำการสร้างถนนพิพาทต่อไป เว้นแต่จำเลยและบริวารจะได้จัดหาทางป้องกันความเสียหายอันเกิดจากการสร้างถนนนั้นแล้ว จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยข้อเท็จจริงว่า สภาพกำแพงบ้านของโจทก์ทั้งสองที่เสียหายเกิดจากการสร้ทงถนนในที่ดินของจำเลยที่อยู่ติดกับกำแพงบ้านของโจทก์ทั้งสอง จำเลยเป็นผู้ควบคุมดูแลการก่อสร้างถนนและมอบหมายให้นายปราโมทย์เป็นผู้ว่าจ้าง นายหอมหวลถมดินและทำถนน นายหอมหวลไม่มีความรู้ในเชิงวิชาการที่จะทำถนนโดยไม่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่สิ่งก่อสร้างข้างเคียง หรือไม่ยอมทำตามวิธีการที่ถูกต้องและวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายตามฎีกาของจำเลยในข้อที่ว่า กรณีเป็นการจ้างทำของ จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดเพื่อความเสียหายอันผู้รับจ้างก่อให้เกิดขึ้นแก่โจทก์ทั้งสองว่าประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๔๒๘ บัญญัติเป็นข้อยกเว้นให้ผู้ว่าจ้างต้องรับผิด ถ้าหากผู้ว่าจ้างเป็นผู้ผิดในส่วนการงานที่สั่งให้ทำหรือในคำสั่งที่ผู้ว่าจ้างให้ไว้หรือในการเลือกหาผู้รับจ้าง การที่จำเลยนำชี้แนวทำถนนให้ผู้รับจ้าง และควบคุมดูแลการทำถนนตลอดเวลา กับการที่ผู้รับจ้างไม่มีความรู้ในเชิงวิชาการทำถนนที่จะไม่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่สิ่งก่อสร้างข้างเคียงหรือไม่ยอมทำตามวิธีการที่ถูกต้อง พฤติการณ์ดังกล่าวถือได้ว่าจำเลยซึ่งเป็นผู้ว่าจ้างเป็นผู้ผิดในส่วนการงานที่สั่งให้ทำหรือในคำสั่งที่ผู้ว่าจ้างให้ไว้ หรือในการเลือกหาผู้รับจ้างแม้จำเลยจะมิใช่ผู้ทำสัญญาจ้างตามเอกสารหมาย ล.๑ แต่จำเลยก็มอบหมายให้นายปราโมทย์เป็นผู้ว่าจ้างแทนนายปราโมทย์จึงเป็นตัวแทนของจำเลย เมื่อจำเลยมิได้คัดค้านว่านายปราโมทย์มิได้ทำไปภายในขอบอำนาจแห่งฐานตัวแทนแล้ว จำเลยซึ่งเป็นตัวการย่อมมีความผูกพันต่อบุคคลภายนอกในกิจการทั้งหลายที่นายปราโมทย์ซึ่งเป็นตัวแทนได้ทำไปภายในขอบอำนาจแห่งฐานตัวแทน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๘๒๐ จำเลยจะปัดความรับผิดโดยเหตุที่ตนมิได้เป็นผู้ทำสัญญาจ้างตามเอกสารหมาย ล.๑ หาได้ไม่ พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4878/2533 นายแพทย์บัญชา เกิดพงษ์บุญโชติ กับพวก โจทก์ นายกสิน จิตตประสาทศีล จำเลย