คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3653/2543

ข. เจ้าของรถนำรถบรรทุกมาร่วมกิจการขนส่งกับจำเลยที่ 1 ผู้ประกอบการขนส่ง โดยพ่นตัวหนังสือชื่อย่อของจำเลยที่ 1 ไว้ข้างรถบรรทุก ขณะเกิดเหตุมีจำเลยที่ 2 ซึ่ง ข. จัดหาเป็นผู้ขับรถบรรทุกดังกล่าว เพื่อบริการขนส่งสินค้าแก่ลูกค้าหรือจะไปในที่แห่งใด ย่อมอยู่ในความดูแลของจำเลยที่ 1 เท่านั้น ซึ่ง ข. ไม่อาจเข้าไปเกี่ยวข้องได้ ทั้งจำเลยที่ 1 สามารถเปลี่ยนตัวจำเลยที่ 2 ไม่ให้ขับรถบรรทุกต่อไปได้หากเห็นว่าไม่สมควรที่จะให้ทำหน้าที่ต่อไป จำเลยที่ 1 จึงมีอำนาจสั่งการบังคับบัญชาจำเลยที่ 2 และมีอำนาจหักเอาเงินผลประโยชน์ส่วนแบ่งของ ข. มาจ่ายให้แก่จำเลยที่ 2 ได้อีกด้วย นอกจากนี้ จำเลยที่ 1 ยังมีผลประโยชน์ร่วมกับ ข. โดยได้รับส่วนแบ่งจากการให้บริการขนสินค้าให้แก่ลูกค้าเป็นราย ๆ กรณีถือได้ว่า จำเลยที่ 1 เป็นนายจ้างของจำเลยที่ 2 จึงต้องร่วมรับผิดในการที่จำเลยที่ 2 ได้กระทำละเมิดด้วย

โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินค่าเสียหาย 237,950 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จ จำเลยที่ 1 และที่ 3 ให้การขอให้ยกฟ้อง จำเลยที่ 2 ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณา ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ 1 และที่ 2 ร่วมกันชำระเงินจำนวน 150,000 บาท แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีของต้นเงินดังกล่าว นับตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จ กับให้จำเลยที่ 1 และที่ 2 ร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ สำหรับค่าขึ้นศาลให้ใช้แทนตามจำนวนทุนทรัพย์ที่โจทก์ชนะคดี โดยกำหนดค่าทนายความให้ 5,000 บาท คำขออื่นนอกจากนี้และฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 3 ให้ยก ค่าฤชาธรรมเนียมส่วนนี้ให้เป็นพับ โจทก์และจำเลยที่ 1 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืน แต่ให้คืนค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์ที่เสียเกินมาแก่จำเลยที่ 1 ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับ จำเลยที่ 1 ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 มิใช่เจ้าของรถบรรทุกคันที่เกิดเหตุ แต่มีนางสาวขนิษฐาเป็นเจ้าของรถ ตามรายการจดทะเบียน นางสาวขนิษฐาได้นำรถบรรทุกคันดังกล่าวมาร่วมกิจการขนส่งกับจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นองค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ.) ตามสัญญาร่วมกิจการขนส่ง โดยพ่นตัวหนังสือคำว่า ร.ส.พ. ไว้ข้างรถบรรทุกคันดังกล่าว ในขณะเกิดเหตุจำเลยที่ 2 ขับรถบรรทุกสินค้าเพื่อบริการขนส่งสินค้าให้แก่ผู้ใช้บริการตามสัญญาร่วมกิจการขนส่งระหว่างนางสาวขนิษฐากับจำเลยที่ 1 ในฐานะที่จำเลยที่ 1 เป็นผู้ประกอบการขนส่ง อันเป็นกิจการที่จะต้องได้รับอนุญาตตามกฎหมายจึงจะประกอบการขนส่งได้ นางสาวขนิษฐาไม่อาจเข้าไปดำเนินการหรือเกี่ยวข้องกับการขนส่งสินค้าเพื่อให้บริการแก่ลูกค้าได้ การที่นางสาวขนิษฐานำรถบรรทุกไปร่วมในกิจการขนส่งกับจำเลยที่ 1 โดยจะต้องมีคนขับรถไปกับรถบรรทุกด้วย ส่วนในการมอบหมายให้จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นคนขับรถบรรทุกขนส่งสินค้าให้บริการแก่ลูกค้าคนใดหรือจะไปในที่แห่งใดย่อมอยู่ในการควบคุมดูแลของจำเลยที่ 1 เท่านั้น ซึ่งนางสาวขนิษฐาไม่อาจเข้าไปเกี่ยวข้องได้ อีกทั้งจำเลยที่ 1 ยังสามารถเปลี่ยนตัวจำเลยที่ 2 ไม่ให้ขับรถบรรทุกต่อไปได้ หากเห็นไม่สมควรที่จะให้ทำหน้าที่ต่อไป จำเลยที่ 1 จึงมีอำนาจในการสั่งการบังคับบัญชาจำเลยที่ 2 และมีอำนาจที่จะหักเอาเงินผลประโยชน์ส่วนแบ่งของนางสาวขนิษฐามาจ่ายให้แก่จำเลยที่ 2 ได้อีกด้วย นอกจากนี้จำเลยที่ 1 ยังมีผลประโยชน์ร่วมกับนางสาวขนิษฐาโดยได้รับส่วนแบ่งจากการให้บริการขนสินค้าให้แก่ลูกค้าเป็นราย ๆ กรณีถือได้ว่า จำเลยที่ 1 เป็นนายจ้างของจำเลยที่ 2 จำเลยที่ 1 จึงต้องร่วมรับผิดกับจำเลยที่ 2 ในการที่จำเลยที่ 2 ได้กระทำละเมิดในคดีนี้ พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3653/2543 นายสาโรช แก้วนุรัชดาสร โจทก์ องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ) กับพวก จำเลย