คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1045/2491

ในสัญญาขนส่งข้าวสารระบุไว้ว่า ถ้าของที่บันทุกขาดจำนวนหรือเปียกน้ำ ผู้รับจ้างจะใช้ค่าเสียหาย หากถูกพายุหรือเอกซิเด็นท์ใด ๆ ต่างยกเลิกสัญญานี้ทั้งสิน ปรากฏว่าเรือบันทุกข้าวสารขณะจอดอยู่ เรือกลไฟจูงเรือพ่วงตัดหน้าในระยะใกล้ ในขณะนั้นลมแรงและน้ำเชี่ยว เรือพ่วงลำสุดท้ายชนเรือบันทุกข้าวสารหัวเรือแตกน้ำเข้าเรือ เป็นเหตุให้ข้าวสารที่บันทุกเสียหายดังนี้ นับว่าเป็นเรื่องอุบัติเหตุอันเกิดขึ้นแก่การขนส่งตามความมุ่งหมายแห่งสัญญาดังกล่าวนี้

ความว่า จำเลยที่ ๑ ทำสัญญารับขนส่งข้าวสารของโจทก์ทางเรือ จากกรุงเทพฯ ไปชุมพร จำเลยที่ ๒ เป็นผู้ค้ำประกัน ในสัญญาขนส่งมีข้อความว่า "ของที่บรรทุกนั้น ถ้าปรากฏว่าขาดจำนวน หรือเปียกน้ำ ผู้รับจ้างจะใช้ค่าเสียหายตามทุน หากว่าถูกพายุหรือการเอกสิเด็นท์ใด ๆ ต่างยกเลิกสัญญาทั้งสิ้น" เรือของจำเลยที่ ๑ ซึ่งบรรทุกข้าวสารของโจทก์ไปนั้น ขณะจอดรอเจ้าหน้าที่ด่านภาษีมาตรวจเรือ มีเรือกลไฟลากจูงเรือพ่วงตัดหน้าผ่านเรือจำเลยในระยะใกล้ ขณะนั้นมีลมแรงและน้ำเชี่ยว เรือพ่วงลำสุดท้ายได้ชนเรือของจำเลย หัวเรือแตกและน้ำไหลเข้าเรือ จำเลยที่ ๑ เกรงเรือจะจม จึงสั่งให้เอาข้าวสารทิ้งน้ำบ้าง เพื่อให้หัวเรือสูงจากระดับน้ำ คนของโจทก์ได้สั่งให้พาเรือกลับกรุงเทพฯ เมื่อขนข้าวขึ้นแล้ว ปรากฏว่าข้าวหายและเสียหาย โจทก์จึงฟ้องเรียกค่าเสียหายจากจำเลยที่ ๑ ในฐานะคู่สัญญา และจำเลยที่ ๒ ในฐานะผู้ค้ำประกัน จำเลยให้การว่า เรือของจำเลยถูกผู้อื่นชนเป็นภัยนอกอำนาจ จำเลยไม่ต้องรับผิด ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์มิได้โต้แย้งข้อเท็จจริงที่ศาลชั้นต้นฟังมา โจทก์คงโต้เถียงข้อเดียวว่า เหตุที่เกิดขึ้นไม่ใช่อุบัติเหตุ ตามสัญญาที่โจทก์จำเลยทำไว้ต่อกันระบุไว้ว่า ถ้าของที่บรรทุกขาดจำนวนหรือเปียกน้ำ ผู้รับจ้างจะใช้ค่าเสียหาย หากถูกพายุหรืออุบัติเหตุใด ๆ ต่างยกเลิกสัญญาทั้งสิ้น ศาลฎีกาเห็นว่า เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนั้น เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแก่การขนส่งของจำเลยโดยไม่รู้ตัว โดยจำเลยมิได้มีส่วนเกี่ยวข้องก่อให้เกิดเหตุนั้นขึ้นโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อแต่อย่างใด นับว่าเป็นอุบัติเหตุเกิดขึ้นตามความมุ่งหมายแห่งสัญญารายนี้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1045/2491 ห้างหุ้นส่วนจำกัดไทยใต้ โจทก์ นายผล สุโข ที่ 1 นายโซวแช แซ่กิม ที่ 2 จำเลย