คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 456-458/2491

+หนี้สามัญ มิได้มีบุริมสิทธิ+ทรัพย์สินเฉพาะสิ่งของ+ย่อมมีสิทธิที่จะได้รับชำระ+ทรัพย์สินของลูกหนี้ +ยึดที่ดินโฉนดมีชื่อ จำเลย+ลูกหนี้เป็นเจ้าของร่วมกับ+เพื่อขายทอดตลาดเอาเงิน+นี้ ผู้ที่มิได้ชื่อในโฉนดแต่ได้+ที่แปลงนั้นบางส่วนมากเกิน+ โดยทางปรปักษ์แล้ว มีสิทธิร้องขัดได้+ เพราะเจ้าหนี้สามัญหาได้อยู่ในฐานะ+ภายนอกดังที่บัญญัติไว้ ใน ป.พ.พ.ม. 1299 4วรรค 2 นั้นไม่ +เบียนในโฉนดที่ดินเป็นเพียง+ในเบื้องต้นให้สันนิษฐานว่า +ถือกรรมสิทธิตามโฉนดที่ดิน + เจ้าของกรรมสิทธิเท่านั้น แต่+จริงที่แท้จริงเป็นประการใดอาจ+หักล้างได้

เรื่องนี้ คดีเดิม จำเลยทำสัญญาปราณีประนอมยอมชำระหนี้รวม ๓๐๐๐ บาทให้แก่โจทก์ แล้วไม่ชำระโจทก์จึงนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดินโฉนดที่ ๓๖๓๑ มีชื่อจำเลยถือกรรมสิทธร่วมกับบุคคลอื่นอีกหลายคน เพื่อขายทอดตลาดนำเงินชำระหนี้แก่โจทก์ ผู้ร้องทั้งสามสำนวน ต่างยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งถอนการยึดที่ดินรายนี้บางส่วน อ้างว่าที่ดินดังกล่าวแล้ว ไม่ใช่ทรัพย์ของจำเลยเป็นทรัพย์ของผู้ร้อง ศาลชั้นต้น สอบถามผู้ร้องขัดทรัพย์ที่ ๓ สำนวนได้ความว่า การที่ผู้ร้องอ้างว่าได้ปกครองที่ดินเป็นส่วนสัดนั้น ไม่ได้จดทะเบียน จึงงดทำการสืบพยานและมีคำสั่งว่า ข้ออ้างของผู้ร้องที่ว่าเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ โดยปกครองที่ดินมาเป็นส่วนสัด อันมิได้จดทะเบียนนั้น จะยกขึ้นต่อสู้โจทก์ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกไม่ได้ ต้องถือว่าบรรดาผู้มีชื่อในโฉนดเป็นเจ้าของกรรมสิทธิร่วมกัน มีส่วนเท่า ๆ กัน ให้ยกคำร้องขัดทรัพย์ของผู้ร้องเหล่านั้นเสีย ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ยกคำสั่งศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาและพิพากษาคดีชั้นขัดทรัพย์ต่อไป โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า กรณี้นี้ผู้ร้องขัดทรัพย์กล่าวอ้างว่าที่ดินที่โจทก์นำยึดฉะเพาะบางส่วน เป็นกรรมสิทธิของผู้ร้อง โดยผู้ร้องอ้างว่าได้ครอบครองที่ดินนั้นมา โดยสงบและเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของและครอบครองติดต่อกันมาเป็นเวลาถึง ๑๐ ปีแล้วนั้น หากผู้ร้องนำสืบได้สมตามข้ออ้าง ก็อาจต้องฟังว่าผู้ร้องมีกรรมสิทธิในที่ดินส่วนนั้นได้ตาม ป.พ.พ.ม. ๑๓๘๒ เพราะทะเบียนโฉนดที่ดิน ที่มีชื่อจำเลยร่วมกับคนอื่นเป็นเจ้าของนั้น เป็นเพียงหลักฐานในเบื้องต้น ให้สันนัษฐานว่าผู้มีชื่อ ถือกรรมสิทธิตามโฉนดที่ดินเท่านั้น แต่ข้อเท็จจริงที่แท้จริงเป็นประการใด อาจนำสืบหักล้างได้ โจทก์เป็นเจ้าหนี้ จำเลยก็ชอบแต่จะได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินของจำเลย ถ้าหากได้ความว่าที่ดินฉะเพาะส่วนที่ผู้ร้อง ๆ ขัดทรัยพ์ไม่ใช่ของจำเลยแล้ว โจทก์ก็ไม่มีสิทธิจะยึดที่ดินส่วนนั้นขายเพื่อชำระหนี้ให้แก่โจทก์ โจทก์เป็นเจ้าหนี้สามัญ หาได้อยู่ในฐานะเป็นบุคคลภายนอกดังที่บัญญัติไว้ใน ป.พ.พ.ม. ๑๒๙๙ วรรค ๒ ไม่ จึงพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 456 - 458/2491 พระนราธิราชภักดี โจทก์ นายดิษ ผาสุขดี จำเลย นายสวง นาคสู่สุข นางถนอมวีระสุนทร ผู้ร้อง พระนราธิราชภักดี โจทก์ นายดิษผาสุขดี จำเลย นายเชี้ยะ ศิริเกียรติ ผู้ร้อง พระนราธิราชภักดี โจทก์ นายดิษ ผาสุขดี จำเลย นายฉาย วิลัยรัตน์ นางกุหลาบ วิลัยรัตน์ ผู้ร้อง