คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 657/2491

โจทก์จะมีอำนาจฟ้องเพียงใดหรือไม่นั้น ศาลย่อมมีอำนาจวินิจฉัยในเบื้องต้นได้ แม้จำเลยจะไม่ได้กล่าวความข้อนั้นไว้ในคำให้การก็ตาม โจทก์ฟ้องในฐานะเป็นกรรมการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ศาลย่อมมีอำนาจวินิจฉัยว่า กรรมการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ มีอำนาจฟ้องคดีหรือไม่.

ได้ความว่าที่ดินของจำเลยถูกเวนคืนตามพระราชบัญญัติ เพื่อประโยชน์แก่กองทัพอากาศ โจทก์เสนอราคาค่าทำขวัญที่ดินแก่จำเลย ๆ มิสนองรับ โจทก์จึงฟ้องขอให้ศาลบังคับให้จำเลยตั้งอนุญาโตตุลาการ เพื่อดำเนินการเวนคืนให้เสร็จไป จำเลยให้การรับตามฟ้อง แต่ตัดฟ้องว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์เห็นว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า โจทก์อ้างว่า โจทก์ฟ้องในฐานะกรรมการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ การที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า กรรมการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ไม่มีอำนาจฟ้องคดีนั้น ไม่เป็นการวินิจนอกฟ้องนอกประเด็น แม้ในคำให้การ จำเลยมิได้กล่าวถึงข้อความนี้ก็ดี ศาลก็มีอำนาจวินิจฉัยในเบื้องต้นว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องเพียงใดหรือไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 657/2491 นายชด เหมะจันทร กรรมการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ในท้องที่อำเภอบางเขน นางพร้อม พึ่งพระเกียรติ์ จำเลย