คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 658/2491

โจทก์จะมีอำนาจฟ้องเพียงใดหรือไม่นั้น ศาลย่อมมีอำนาจวินิจฉัยในเบื้องต้นได้ แม้จำเลยจะไม่ได้กล่าวความข้อนั้นไว้ในคำให้การก็ตาม โจทก์ฟ้องในฐานะเป็นกรรมการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ศาลย่อมมีอำนาจวินิจฉัยว่ากรรมการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์มีอำนาจฟ้องคดี หรือไม่

ได้ความว่าที่ดินของจำเลยถูกเวนคืนตามพระราชบัญญัติเพื่อประโยชน์แก่กองทัพอากาศ โจทก์เสนอราคาค่าทำขวัญที่ดินแก่จำเลยจำเลยมิสนองรับ โจทก์จึงฟ้องขอให้ศาลบังคับให้จำเลยตั้งอนุญาโตตุลาการ เพื่อดำเนินการเวนคืนให้เสร็จไป จำเลยให้การรับตามฟ้อง แต่ตัดฟ้องว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ เห็นว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องพิพากษายกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า โจทก์อ้างว่า โจทก์ฟ้องในฐานะกรรมการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ การที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า กรรมการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ไม่มีอำนาจฟ้องคดี นั้น ไม่เป็นการวินิจฉัยนอกฟ้องนอกประเด็น แม้ในคำให้การจำเลยมิได้กล่าวถึงข้อความนี้ก็ดี ศาลก็มีอำนาจวินิจฉัยในเบื้องต้นว่า โจทก์มีอำนาจฟ้องเพียงใดหรือไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 658/2491 นายชด เหมะจันทร กรรมการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ โจทก์ ในท้องที่อำเภอบางเขน โจทก์ นางพร้อม พึ่งพระเกียรติ์ จำเลย