คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1045/2492

ศาลอุทธรณ์หามีอำนาจที่จะสั่งอนุญาตให้โจทก์ถอนฟ้องที่ได้ยื่นไว้ต่อศาลชั้นต้นจนศาลชั้นต้นพิจารณาพิพากษาไปเสร็จแล้วนั้นได้ไม่ ฉะนั้นเมื่อมีการถอนฟ้องในชั้นศาลอุทธรณ์ ก็ย่อมหมายความว่าผู้อุทธรณ์จะขอถอนฟ้องได้แต่ฟ้องอุทธรณ์เท่านั้น เมื่อคู่ความประสงค์จะตกลงกันเพื่อเปลี่ยนแปลงแก้ไขคำพิพากษาศาลชั้นต้นนั้นประการใด คู่ความก็ชอบที่จะมาทำปราณีประนอมกันต่อหน้าศาล และขอให้ศาลอุทธรณ์พิพากษาไปตามสัญญาปราณีประนอมนั้น คำพิพากษาศาลชั้นต้นจึงจะถูกงดเว้นเปลี่ยนแปลงการบังคับได้โดยอำนาจของคำพิพากษา หรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์.

คดีนี้ นายหยวกในฐานะเป็นกรรมการและผู้แทนเจ้าอาวาสวัดปัจจันตาราม ได้ฟ้องจำเลยเรียกเงินมัดจำและค่าเสียหายฐานผิดสัญญารับเหมาสร้างศาลาการเปรียญ โดยมีหนังสือพระอธิการคุ้ม เจ้าอาวาสมอบอำนาจให้เป็นโจทก์ฟ้องคดีแทน ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยคืนเงินมัดจำกับใช้ค่าเสียหายให้แก่โจทก์ โจทก์,จำเลยอุทธรณ์ระหว่างคดีอยู่ชั้นอุทธรณ์ พระภิกษุตุ้มยื่นคำร้องตรงต่อศาลอุทธรณ์ว่า ได้ทำสัญญาปราณีประนอมยอมเลิกความไม่ติดใจว่ากล่าวกับจำเลยต่อไปอีก ฉะนั้นขอถอนฟ้องคดีนี้เสีย และจำเลยยอมให้พระภิกษุตุ้มถอนฟ้องได้ ศาลอุทธรณ์สั่งอนุญาต และให้จำหน่ายคดีออกจากสารบบความ ต่อมานายหยวกโจทก์ยื่นคำแถลงต่อศาลชั้นต้นว่าบัดนี้คดีถึงที่สุดแล้ว ขอให้ศาลประกาศขายทอดตลาดทรัพย์จำเลยที่ยึดไว้ ศาลชั้นต้นได้ประกาศขายทรัพย์ที่ยึด จำเลยยื่นคำร้องคัดค้านว่า พระภิกษุตุ้มกับจำเลยได้ทำการปราณีประนอมยอมเลิกความกันแล้ว ศาลชั้นต้นเห็นว่าศาลอุทธรณ์มีอำนาจสั่งให้ถอนฟ้องได้ ให้งดการขายทอดตลาดจนกว่าคดีจะถึงที่สุด ศาลอุทธรณ์พิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้นโดยให้รูปคดีเป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น จำเลยฎีกา ศาลฎีากเห็นว่า ศาลอุทธรณ์หามีอำนาจที่จะสั่งอนุญาตให้โจทก์ถอนฟ้องที่ได้ยื่นต่อศาลชั้นต้น จนศาลชั้นต้นพิพากษาไปเสร็จแล้วนั้นได้ไม่ ฉะนั้นเมื่อมีการถอนฟ้องในชั้นอุทธรณ์ ก็ย่อมหมายความว่า ผู้อุทธรณ์จะขอถอนได้แต่ฟ้องอุทธรณ์เท่านั้น เมื่อคู่ความประสงค์จะตกลงกันเพื่อเปลี่ยนแปลงแก้ไขคำพิพากษาศาลชั้นต้นประการใด คู่ความก็ชอบที่จะมาทำปราณีประนอมกันต่อหน้าศาล และขอให้ศาลอุทธรณ์พิพากษาไปตามสัญญาปราณีประนอมนั้น คำพิพากษาศาลชั้นต้นจึงจะถูกงดเว้นเปลี่ยนแปลงการบังคับได้โดยอำนาจของคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์ ดังนี้ คำสั่งของศาลอุทธรณ์ที่สั่งไว้หน้าคำร้อง หรือที่มีเป็นคำสั่งให้อนุญาตและจำหน่ายคดีเสียจากสารบบความก็ดี ย่อมมีผลแต่เพียงให้ถอนและจำหน่ายคดีจากศาลอุทธรณ์เท่านั้น คำพิพากษาศาลชั้นต้นยังคงผูกพันคู่ความในชั้นศาลชั้นต้นนั้นอยู่ พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1045/2492 นายหยวก สีสด ในฐานะเป็นกรรมการและเป็นผู้แทนเจ้าอาวาสวัดปัจจันตาราม นายรวย คงเปี่ยม ล.