คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 145/2492

ที่สวนที่ไม่มีโฉนดนั้นบุคคลย่อมมีกรรมสิทธิได้ บุคคลจะอ้างการครอบครองปรปักษ์ในที่สวน จะต้องครอบครองถึง 10 ปี ตามมาตรา 1382 จึงจะได้กรรมสิทธิ. ซื้อที่สวนทำหนังสือกันเอง เจ้าของฟ้องเรียกคืนได้

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยอาศัยที่ดินมือเปล่าของโจทก์ปลูกบ้านอยู่ บัดนี้โจทก์ขอที่ดินคืน จำเลยไม่ยอมคืน จึงขอให้ขับไล่จำเลยให้การว่าที่ดินพิพาทจำเลยได้ซื้อไว้จากโจทก์ โดยไม่ได้ทำหนังสือสัญญา จำเลยครอบครองได้ ๓ ปีเศษ ศาลชั้นต้นฟังว่าจำเลยซื้อที่พิพาทจากโจทก์ไว้จริง จำเลยได้ครอบครองเป็นกรรมสิทธิมา ๓ ปีแล้ว ย่อมได้สิทธิครอบครอง พิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์เห็นว่า เป็นที่สวนจำเลยครอบครองเพียง ๓ ปีเศษ ไม่ได้กรรมสิทธิ พิพากษากลับ ให้ขับไล่ จำเลยฎีกา, ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่พิพาทนี้ฟังได้ว่า เป็นที่สวนตามคำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ จำเลยเถียงว่าโจทก์จะต้องฟ้องเรียกคืนภายใน ๑ ปีตามมาตรา ๑๓๗๕ ป.ม.แพ่งฯ เท่านั้น ศาลฎีกาเห็นว่า ก.ม.ที่อ้างนี้เป็นเรื่องเรียกคืนซึ่งสิทธิครอบครอง แต่ในเรื่องนี้เป็นที่สวน โจทก์มีกรรมสิทธิแล้ว จำเลยจะอ้างการครอบครองเป็นปรปักษ์ ก็ต้องถือ ๑๐ ปี ตามมาตรา ๑๓๘๒ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 145/2492 นายเทียม สมนิล โจทก์. นายหา ทองสุข จำเลย.