คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 688/2497

รับเป็นผู้เปิดเครดิตจ่ายเงินทางธนาคาร รับเป็นผู้หาตัวแทนตรวจของให้โดยจำเลยได้รับค่าบำเหน็จตัวแทน ดังนี้หาทำให้กลายเป็นผู้ขายหรือผู้สั่งของขายไม่ ฟ้องไม่ได้กล่าวว่าจำเลยจ่ายเงินไปก่อนที่โจทก์ได้รับของครบถ้วนเป็นการผิดหน้าที่จำเลยไว้ในฟ้อง ศาบไม่รับวินิจฉัย เพราะเป็นเรื่องนอกฟ้อง

โจทย์ฟ้องว่าได้ทำสัญญาให้จำเลยสั่งโรงงานเหล็กให้โจทก์ เพื่อส่งให้กรมชลประทาน ดังปรากฎตามสัญญาท้ายฟ้อง ปรากฎว่าของที่สั่งเข้ามาขาดรายละเอียดในส่วนสำคัญเป็นจำนวนมากกรมชลประทานไม่ยอมจ่ายเงินให้โจทก์ ทำให้โจทก์เสียหาย จึงขอให้จำเลยรับผิด จำเลยแก้ว่า การสั่งโรงงานการขายโรงงานเป็นเรื่องของโจทก์ โจทก์ตกลงให้จำเลยเปิดเครดิตที่ธนาคารโดยคิดค่าป่วยการให้ และขอให้จำเลยช่วยหาผู้ตรวจของที่ต่างประเทศให้โดยยอมเสียค่าจ้างเอง สิ่งของขาดรายการไม่ใช่ความผิดของจำเลย จำเลยไม่ต้องรับผิด ศาลชั้นต้นฟังว่าจำเลยเปิดเครดิต และสั่งซื้อโรงงานให้โจทก์ แต่ส่งไม่ครบบริบูรณ์เป็นเหตุให้โจทก์เสียหาย ให้จำเลยรับผิด ศาลอุทธรณ์เห็นว่าจำเลยไม่ได้เป็นผู้สั่งโรงงานให้โจทก์ ไม่ต้องรับผิด ศาลฎีกาเห็นว่าโจทก์ตกลงซื้อขายโรงงานกับกรมชลประธาน โจทก์ไม่มีตัวแทนและไม่มีครตรวจของที่อเมริกา จึงได้ตกลงทำสัญญากับจำเลย ให้จำเลยเปิดเครดิตทางธนาคารและจัดหาตัวแทนตรวจของให้ หน้าที่ขายโรงงานและผู้ตรวจของให้ติดต่อกับโจทก์ทั้งสิ้น ในข้อสัญญาก็ไม่มีข้อความตอนใดในเอกสารที่โจทก์อ้างยืนยันให้จำเลยเป็นคนสั่งโรงงาน แม้จะปรากฎว่าจำเลยต้องเซ็นในใบกำกับและขนสินค้าสินค้าจึงจะออกได้ก็เป็นเพราะจำเลยเป็นผู้เปิดคำสั่งจ่ายเงินรายนี้ เมื่อของตกเข้ามาก็ต้องให้จำเลยรับรู้ด้วยจะได้มีโอกาศตกลงหนี้สินกับโจทก์ จึงหาทำให้จำเลยเป็นคนสั่งของรายนี้ให้โจทก์ไม่ และโจทก์แถลงว่าจำเลยผิดสัญญาขอให้รับผิด เพราะจำเลยมีหน้าที่ต้องจ่ายเงิน เมื่อของไม่ถูกต้องจำเลยก็ไม่ควรจ่ายเงิน แต่ตามฟ้องของโจทก์ไม่ได้กล่าวอ้างถึงความข้อนี้ว่าจำเลยบกพร่องต่อหน้าที่ โจทก์กล่าวอ้างทั้งหมดเป็นเรื่องผิดสัญญา ซึ่งความจริงจำเลยไม่ใช่ผู้ขายหรือสั่งของให้โจทก์ ปัญหาข้อนี้จึงนอกประเด็น ศาลไม่รับวินิจฉัยให้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 688/2497 นายเลิศ นิลวงศ์ โจทก์ บริษัทเกอร์ชัน และบุตร จำกัด โดยนายเอช.เกอร์ซันกรรมการจัดการ จำเลย