คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2028/2499

ก.ม.ได้กำหนดตัวบุคคลไว้โดยเฉพาะที่จะจัดการแทนผู้เสียหายได้เป็นการแสดงอยู่ในตัวเองว่าผู้ที่จะเป็นโจทก์ฟ้องแทนผู้เสียหายได้ต้องเป็นบุคคลตามที่ระบุไว้ใน ป.วิ.อ. โจทก์เป็นผู้ได้รับมอบอำนาจให้จำหน่ายยาอันมีเครื่องหมายการค้าโดยเฉพาะจากผู้มีชื่อ ต่อมามีผู้ปลอมเครื่องหมายการค้ายาที่โจทก์ได้รับมอบอำนาจแม้โจทก์จะเสียหายก็ตาม ก็มิได้ชื่อว่าเป็นผู้เสียหายตาม ป.วิ.อาญาไม่ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง.

โจทก์ฟ้องว่านายเจี่ย กิมทิ้วโจทก์เป็นเจ้าของและผู้ประดิษฐ์เครื่องหมายการค้า โดยใช้ชื่อ "อ๊อตตอนแอนด์แพลเดมิว" ในการค้ายาฉีดและถือเป็นส่วนหนึ่งในการค้าขายยาฉีดคิวนินไฮโดรโครเรทและแทยีนอน ซึ่งส่งมาให้นายเองเซ็งเปี่ยงกรรมการบริษัทสหเภสัชจำกัด จำหน่ายแต่ผู้เดียว ในฐานะที่บริษัทสหเภสัชจำกัดเป็นเอเย่นต์แต่ผู้เดียว ต่อมานายเจี่ย กิมทิ้ว โดยมอบอำนาจให้นายเองเซ็งเปี่ยงกรรมการบริษัทสหเภสัชจำกัดมีอำนาจจำหน่ายยาดังกล่าวแต่ผู้เดียวรวมทั้งอำนาจในการขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า ร้องทุกข์ ฟ้องคดีด้วย บริษัทสหเภสัชจำกัด โดยนายเองเซ็งเปี่ยงกรรมการได้เป็นผู้จำหน่ายยาดังกล่าวมาช้านาน ต่อมาจำเลยกับพวกสมคบกันปลอมเครื่องหมายการค้าของนายเจี่ยกิมทิ้วโจทก์และปลอมชื่อโรงงานเภสัช "อ๊อตตอนแอนด์แพลเดมิว" และจำเลยสมคบกันเอายาฉีดควินินไฮโดรโครเรทและแทยินอนออกขาย ทำให้โจทก์เสียหาย ๕๐,๐๐๐ บาท ขอให้ลงโทษจำเลยตาม ก.ม.อาญา ม.๒๓๕,๒๓๗,๒๓๘ และริบของกลางตาม ม.๒๓๙ กับให้จำเลยทั้ง ๓ ใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์พร้อมกับดอกเบี้ยร้อยละ ๗ ครึ่งต่อปี กับขอให้ศาลแสดงว่าโจทก์มีสิทธิจดทะเบียนเครื่องหมายการค้านี้ดีกว่าจำเลย ฯลฯ ศาลอาญาทำคำสั่งว่าในคดีอาญาผู้เสียหายจะมอบอำนาจให้ผู้อื่นฟ้องแทนไม่ได้ ผู้ที่จะเป็นโจทก์คือบุคคลที่บัญญัติไว้ใน ป.วิ.อาญา ม.๔,๕ เท่านั้น ส่วนโจทก์ที่ ๒ ไม่ใช่เจ้าของเครื่องหมายการค้าย่อมไม่มีอำนาจฟ้องคดีอาญาเพราะไม่ใช่ผู้เสียหายเมื่อฟ้องโจทก์ไม่เป็นฟ้องทางอาญา จึงไม่รับประทับฟ้องคดีส่วนแพ่ง ฯลฯ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าผู้ที่จะเป็นโจทก์ฟ้องแทนผู้เสียหายได้ต้องเป็นบุคคลตามที่ระบุไว้ใน ป.วิ.อาญา ม.๕ เท่านั้น ก.ม.ได้กำหนดตัวบุคคลไว้โดยเฉพาะที่จะจัดการแทนผู้เสียหายได้เป็นการแสดงอยู่ในตัวเองว่าบุคคลอื่นนอกจากประเภทที่ได้รับุไว้นี้ไม่มีอำนาจจัดการเป็นโจทก์ฟ้องคดีอาญาแทนกันได้ แม้โจทก์จะเสียหายด้วยก็ดี เมื่อไม่ใช่ผู้เสียหายตาม ก.ม. ที่บัญญัติไว้จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีอาญาได้ พิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2028/2499 นายเจี่ย กิมทิ้ว ฯ โจทก์ นายสุเทพ รังษีวงศ์ ที่ 1 กับพวก จำเลย