คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 584/2519

ที่พิพาทอยู่ในเขตหวงห้ามของทางราชการ โจทก์เข้าครอบครองเฉพาะฤดูฝนเพื่อปลูกพืชโดยพลการ สิ้นฤดูฝนแล้วก็มิได้ครอบครองและมิได้ล้อมรั้วกั้นเขตไว้ ขณะเกิดเหตุเป็นฤดูแล้ง โจทก์ไม่ได้ครอบครองที่พิพาท จึงไม่มีสิทธิหวงห้ามบุคคลอื่นใดมิให้เกี่ยวข้องกับที่พิพาทได้ โจทก์จึงไม่ใช่ผู้เสียหายที่จะมีอำนาจฟ้อง

โจทก์ฟ้องและเพิ่มเติมฟ้องว่า จำเลยบุกรุกเข้ามาแย่งการครองครองที่ดินของโจทก์ โดยตัดถนนจากที่ดินของจำเลยผ่านเข้ามาในที่ดินของโจทก์ โจทก์ได้รับความเสียหาย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๕๘, ๓๖๒ ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้ว สั่งว่าคดีมีมูล ให้ประทับฟ้อง จำเลยให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๖๒ ปรับ ๕๐๐ บาท คำขอโจทก์นอกจากนี้ให้ยก จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า การกระทำของจำเลยขาดเจตนาที่จะบุกรุกที่ดินดังโจทก์ฟ้อง พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามฟ้องของโจทก์อ้างว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินตาม ส.ค.๑ จำเลยบุกรุกเข้าแย่งการครอบครองที่ดินของโจทก์โดยตัดถนนผ่านที่ดินของโจทก์ แต่ตามทางพิจารณาข้อเท็จจริงกลับได้ความว่าบริเวณที่ดินพิพาทอยู่ในเขตหวงห้ามของทางราชการ โจทก์จะครอบครองบริเวณที่ดินพิพาทเฉพาะฤดูฝนเพื่อปลูกมะเขือเทศโดยพลการเท่านั้น เมื่อสิ้นฤดูฝนแล้วโจทก์มิได้ครอบครอง คงปล่อยทิ้งไว้ให้หญ้าขึ้นรกโดยโจทก์มิได้ล้อมรั้วกั้นเขตไว้เพื่อเป็นการหวงกันบุคคลอื่นแต่อย่างใด โดยเฉพาะขณะเกิดเหตุเป็นฤดูแล้งระหว่างปลายเดือนธันวาคมถึงเดือนมกราคม โจทก์มิได้ครอบครอง ทั้งการทำถนนซึ่งโจทก์กล่าวหาจำเลยตามฟ้อง ข้อเท็จจริงก็น่าเชื่อว่า จำเลยได้ขออนุญาตจากทางการสหกรณ์นิคมทำการต่อถนนที่เจ้าพนักงานกรมทางได้ตัดไปเพื่อลำเลียงน้ำจากคลองไปยังที่ดินของจำเลยตามที่จำเลยนำสืบ ตามข้อเท็จจริงที่ได้ความดังกล่าวศาลฎีกาเห็นว่า ขณะเกิดเหตุคดีนี้โจทก์มิได้ครอบครองบริเวณที่ดินพิพาท โจทก์ย่อมไม่มีสิทธิหวงห้ามบุคคลอื่นใดมิให้เกี่ยวข้องกับที่พิพาทได้ โจทก์จึงมิใช่ผู้เสียหายที่จะมีอำนาจฟ้องคดีนี้ ทั้งการที่จำเลยทำการตัดถนน ก็ปรากฏว่าจำเลยได้รับอนุญาตจากทางการสหกรณ์นิคมแล้ว จำเลยจึงขาดเจตนาที่จะบุกรุกที่ดินดังโจทก์ฟ้อง พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 584/2519 นายสมพร เทียมชัย โจทก์ นายเห่ง ทองผาสุข ล.