คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 214/2501

ผู้ครอบครองที่ดินโดยอาศัยอำนาจของเจ้าของที่ดิน จะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือได้ จะต้องบอกกล่าวไปยังเจ้าของที่ดินทราบ มิฉะนั้นจะอ้างว่าครอบครองโดยปรปักษ์ไม่ได้

โจทก์ฟ้องว่า ที่ดินสวนผลไม้ ๑ แปลงราคา ๓,๐๐๐ บาทเป็นของโจทก์ ๆ ครอบครองเป็นเจ้าของมา ๒๐ ปีแล้ว จำเลยแจ้งต่อเจ้าพนักงานที่ดินอำเภอเถินว่าเป็นของจำเลย และจำเลยนำพนักงานที่ดินรังวัดที่ดินแปลงนี้ โจทก์จึงร้องคัดค้านและฟ้องขอให้ศาลแสดงว่าที่ดินนี้เป็นของโจทก์ ห้ามจำเลยเกี่ยวข้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ห้ามจำเลยเกี่ยวข้อง จำเลยฎีกา ศาลฎีกาพิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ยืนตามศาลชั้นต้นโดย วินิจฉัยว่า ที่พิพาทนี้จำเลยครอบครองเป็นเจ้าของอยู่ก่อนโจทก์ไม่น้อยกว่า ๒๐ ปี และจำเลยให้โจทก์ทำกินร่วมกับจำเลยโดยอาศัยอำนาจของจำเลยไม่ใช่โจทก์เข้าครอบครองด้วยอำนาจปรปักษ์ เมื่อโจทก์จะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือมาเป็นของตน ต้องบอกกล่าวไปยังจำเลยตาม ป.พ.พ. มาตรา ๑๓๘๑ เมื่อไม่ปรากฎเช่นนี้ โจทก์จะอ้างการครอบครองมาใช้ยันแก่จำเลยไม่ได้ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 214/2501 นางทองดี ปิยะวราภรณ์ โจทก์ นางลูกอินทร์ ศรีอ่อน จำเลย