คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 217/2501

คำว่า วิสาสะ พจนานุกรมวิเคราะห์ศัพท์ว่า ความคุ้นเคย สนิทสนม การถือว่าเป็นกันเอง เมื่อข้อเท็จจริงฟังโจทก์ได้ถือวิสาสะใช้ทางเดินผ่านที่จำเลยทางพิพาทก็ไม่ตกเป็นภาระจำยอมตามกฎหมาย

คดีนี้ โจทก์ฟ้องว่า โจทก์และบุคคลอื่นได้ใช้ทางเดินเข้าออกระหว่างที่ดินของโจทก์และที่ดินของจำเลยออกไปสู่ทางสาธารณะเพื่อประกอบการทำนาและกิจการอื่นมาเกินกว่า ๑๐ ปีแล้ว จำเลยได้ล้อมรั้วปิดทาง ไม่ให้โจทก์ใช้เดินเข้าออกสู่ทางสาธารณะ จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยรื้อรั้วเปิดทางเดินนั้นและห้ามไม่ให้จำเลยเกี่ยวข้องต่อไป จำเลยให้การว่า ทางเดินตามฟ้องไม่เคยมี แต่โจทก์เคยขออาศัยเดินเป็นครั้งคราว โดยจำเลยทำประตูรั้วปิดเปิดไว้เพื่อสงวนสิทธิ และในฤดูทำนาจำเลยได้ทำนาลงบนทางเดินนั้นทุกปีมา ทางนั้นจึงไม่ใช่ภาระจำยอม ศาลชั้นต้นฟังว่าโจทก์ได้ถือวิสาสะใช้ทางพิพาทเดินผ่านที่ดินของจำเลยมาราว ๔๐ ปี ไม่ใช่โดยการขออาศัยจากจำเลย ทางพิพาทจึงตกเป็นภาระจำยอม พิพากษาห้ามไม่ให้จำเลยขัดขวางโจทก์ในการใช้ทางพิพาท จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน จำเลยฎีกาศาลชั้นต้นรับฎีกาเฉพาะข้อกฎหมาย ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การได้สิทธิในทางเดินตามป.พ.พ. มาตรา ๑๔๐๑ ต้องเป็นการใช้สิทธินำเอากรรมมาสู่ภารยทรัพย์โดยได้ทำมาโดยปรปักษ์ตาม ป.พ.พ. มาตรา ๑๓๘๒ การที่โจทก์ได้ถือวิสาสะใช้ทางพิพาทเดินผ่านที่ดินของจำเลย เป็นการแสดงว่ากระทำโดยฉันท์มิตร ไม่เป็นการใช้สิทธิโดยปรปักษ์ แม้โจทก์จะใช้ทางพิพาทเดินผ่านที่ดินของจำเลยมากกว่า ๑๐ ปีแล้ว ทางพิพาทก็ไม่ตกเป็นภาระจำยอม พิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 217/2501 นายเจียม แก้วอนันต์ กับพวก โจทก์ นางส่อน ร้อยแก้วกับพวก จำเลย