คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 750/2504

สามีมอบอำนาจให้กริยาทำสัญญาจำนองแทน ดังนี้ เมื่อบอกกล่าวบังคับจำนองแก่ภริยา หามีผลไปถึงสามีไม่เพราะการมอบอำนาจนั้นไม่ได้รวมถึงการบังคับและการไถ่จำนองด้วย

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองเป็นสามีภริยากัน จำเลยที่ ๑ ได้จำนองเรือนกับที่ดินแก่โจทก์ โดยมอบฉันทะให้จำเลยที่ ๒ เป็นผู้ทำจำนอง ครบกำหนดแล้วจำเลยไม่ไถ่จำนอง ขอให้บังคับจำเลยไถ่จำนอง ปรากฎว่า ในการบอกกล่าวบังคับจำนองนั้น โจทก์ได้มีจดหมายบอกล่าวไปถึงจำเลยที่ ๒ ผู้เป็นภริยา หาได้บอกกล่าวตรงถึงจำเลยที่ ๑ ผู้เป็นสามีไม่ ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า การทำจำนองนั้น จำเลยที่ ๑ ได้มอบอำนาจให้จำเลยที่ ๒ ทำแทน ฉะนั้น เมื่อโจทก์บอกล่าวบังคับจำนองแก่จำเลยที่ ๒ ก็ถือเสมือนว่าได้บอกกล่าวให้จำเลยที่ ๑ ผู้เป็นตัวการทราบแล้ว พิพากษาให้จำเลยที่ ๑ ทำการไถ่จำนอง ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ใบมอบฉันทะให้จำนองแทนนั้น ให้แทนเฉพาะการทำสัญญาจำนองเท่านั้น ไม่รวมถึงการบังคับและการไถ่ถอนจำนองด้วย การที่โจทก์บอกกล่าวบังคับจำนองถึงจำเลยที่ ๒ จึงไม่มีผลไปถึงจำเลยที่ ๑ การบังคับจำนองถึงยังทำไม่ได้ เพราะยังไม่ได้ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๗๒๘ บังคับไว้ พิพากษากลับศาลชั้นต้นในข้อนี้ โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยข้อวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 750/2504 นายสง่า วัชราภรณ์ โจทก์ นายสิงห์คำ สมหอม ที่ 1 นางอัมพร สมหอม ที่ 2 จำเลย