คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 962/2504

วัดเป็นนิติบุคคลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 72 (2) เจ้าอาวาสของวัดมีหน้าที่บำรุงรักษาจัดการวัดและสมบัติของวัดตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2484 มาตรา 43 (1) และเป็นผู้แสดงเจตนาแทนวัดในการรักษาสมบัติของวัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 75 เจ้าอาวาสของวัดจึงมีอำนาจเป็นผู้แทนวัด ร้องขัดทรัพย์ในนามของวัดได้

ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ปล่อยทรัพย์อ้างว่าที่ดินที่ยึดเป็นของวัดมูลม่านหรือวัดทรายมูลพะม่า-ผู้ร้อง ซึ่งเป็นธรณีสงฆ์ จำเลยเป็นเพียงผู้อาศัยปลูกเรือนอยู่เท่านั้น จำเลยคัดค้านว่า ที่ดินรายนี้เป็นของจำเลยซื้อมาจากนายบุญเป็งแล้วครอบครองมา พระภิกษุอูอาสะภะ ผู้ร้องไม่มีอำนาจร้องแทนวัดทรายมูลพะม่าได้ โจทก์ไม่ได้คัดค้านคำร้องแต่ประการใด ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วฟังว่า ที่ดินพิพาทเป็นของผู้ร้องพิพากษาให้ปล่อยทรัพย์ที่พิพาท จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาเฉพาะในข้อกฎหมายว่า พระภิกษุอูอาสะภะเจ้าอาวาสวัดมูลม่านหรือวัดทรายมูลพะม่าจะมีอำนาจร้องขัดทรัพย์แทนวัดโดยตนเองได้หรือไม่ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า วัดมูลม่านหรือวัดทรายมูลพะม่าเป็นนิติบุคคลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๗๒ (๒) พระภิกษุอูอาสะภะเป็นเจ้าอาวาสมูลม่านหรือวัดทรายมูลพะม่า มีหน้าที่บำรุงรักษาจัดการวัด และสมบัติของวัดมูลม่านหรือวัดทรายมูลพะม่าตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๔๘๔ มาตรา ๔๓ (๑) และเป็นผู้แสดงเจตนาแทนวัดมูลม่านหรือวัดทราบมูลพะม่าในการรักษาสมบัติของวัดดังกล่าวตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๗๕ ผู้ร้องจึงมีอำนาจเป็นผู้แทนวัดร้องขัดทรัพย์รายนี้ได้ พิพากษายืน (อ้างฎีกาที่ ๒๕๔/๒๔๙๒) (พิสัยสารคุณ-การุณย์นราทร-จิตติ ติงศภัทิย์) ศาลจังหวัดเชียงใหม่ - นายเผอิญ สถานสถิตย์ ศาลอุทธรณ์ - นายโกวิท ถิระวัฒน์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 962/2504 วัดป่าสา โดยนายแก้ว สุขเกษม ไวยาวัจกร ที่ 1 นายสม คอนปัน กรรมการวัดป่าสา ที่ โจทก์ นายเส่ง อนุกุล จำเลย วัดมูลม่านหรือวัดทรายมูลพะม่า โดยพระภิกษุ อูอาสะภะ เจ้าอาวาส