คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1020-1021/2505

คลองหรือคูที่เจ้าของที่ดินขุดขึ้น เมื่อเจ้าของไม่ได้อุทิศให้เป็นสาธารณ แม้จะยอมให้ประชาชนใช้ในการสัญจรไปมาบ้าง ก็ไม่ทำให้กลายสภาพเป็นทางสาธารณ ฉะนั้น ถึงเจ้าของจะทำทำนบหรือคันดินปิดกั้น ก็ไม่มีความผิดฐานปิดทางสาธารณ

คดีสองสำนวนนี้พิจารณารวมกัน โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทั้งสองบังอาจสมคบกันปิดกั้นทางสาธารณะ ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 375, 385 จำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า คลองรายพิพาทมิใช่คลองสาธารณะให้ยกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตามที่โจทก์ฎีกามาว่าการที่จำเลยยอมให้ประชาชนใช้สัญจรไปมานานถึง 10 ปี แม้จำเลยจะได้ทำคันดินกั้นคูไว้มิได้เป็นการแสดงว่าจำเลยประสงค์จะสงวนสิทธิใช้ส่วนตัว จึงถือได้ว่าจำเลยอุทิศลำคูหรือลำคลองให้เป็นสาธารณประโยชน์โดยปริยายแล้ว ดังนี้เป็นการเถียงในข้อเท็จจริงซึ่งศาลล่างทั้งสองได้ฟังมาแล้วว่าจำเลยไม่เคยอุทิศให้ ทั้งที่รายพิพาทก็ยังอยู่ในเขตโฉนดระหว่างที่ของจำเลยทั้งสอง ซึ่งศาลนี้จำต้องฟังข้อเท็จจริงดังที่ศาลล่างทั้งสองได้รับฟังมาแล้ว ส่วนข้อที่ว่า พฤติการณ์ดั่งในคดีนี้จะเป็นทางสาธารณะหรือไม่นั้น ศาลนี้ก็เห็นพ้องด้วยกับคำวินิจฉัยของศาลล่างทั้งสองว่า แม้จำเลยจะยอมให้ชาวบ้านถือวิสาสะใช้คูหรือคลองรายนี้บ้าง เมื่อเจ้าของไม่ได้อุทิศให้เป็นสาธารณะก็ไม่ทำให้กลายสภาพเป็นทางสาธารณะไปได้ ฉะนั้นจำเลยทั้งสองจึงไม่มีความผิด ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1020 - 1021/2505 อัยการจังหวัดนครปฐม โจทก์ นายฮง ทรัพย์มณี จำเลย อัยการจังหวัดนครปฐม โจทก์ นางเพียร เปลี่ยนมณี จำเลย