คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 251-252/2508

บุตรไม่อาจอ้างว่าบิดานำสินสมรสของบิดามารดามาทำพินัยกรรม ในเมื่อมารดาผู้มีส่วนได้เสียโดยตรงมิได้โต้แย้งคัดค้าน โจทก์ฟ้องคดีแรกขอให้เพิกถอนหรือทำลายพินัยกรรม แล้วมาฟ้องคดีหลังขอให้สั่งว่าพินัยกรรมไม่ชอบด้วยกฎหมายอีก แม้ฟ้องคดีหลังจะมีประเด็นขอให้กำจัดมิให้รับมรดกและเรียกค่าเสียหายด้วยก็ตาม เฉพาะประเด็นให้เพิกถอนพินัยกรรมนั้นต้องถือว่าเป็นฟ้องซ้ำ หากพยานฝ่ายที่นำสืบภายหลังเบิกความแตกต่างกับที่เคยเบิกความไว้ในคดีอาญาและฝ่ายที่นำสืบก่อนเพิ่งทราบเช่นนี้ เพื่อประโยชน์แห่งความยุตธรรม ศาลอนุญาตให้ฝ่ายนำสืบก่อนอ้างสำนวนคดีอาญาเป็นพยานได้

คดีสองจำนวนนี้ ศาลพิจารณาพิพากษารวมกัน สำนวนแรกโจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนหรือทำลายพินัยกรรมของนายโฮกฉบับลงวันที่ ๒๗ พฤศจิกายน ๒๕๐๓ จำเลยให้การว่า พินัยกรรมสมบูรณ์และชอบด้วยกฎหมาย สำนวนหลัง โจทก์ฟ้องขอให้พิพากษาว่าพินัยกรรมไม่ชอบด้วยกฎหมาย สั่งกำจัดมิให้จำเลยที่ ๑ รับมรดก ให้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่โจทก์ ๕,๐๐๐ บาท จำเลยให้การว่า นายโฮกทำพินัยกรรมด้วยความสมัครใจ โจทก์ไม่ได้เสียหาย เพราะจำเลยที่ ๑ มีสิทธิได้รับมรดกตามพินัยกรรมและต่อสู้ว่า ฟ้องขอให้เพิกถอนพินัยกรรมเป็นฟ้องซ้ำ ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า นายโฮกได้ทำพินัยกรรมในขณะมีสติเป็นปกติดี พยานโจทก์ไม่มีน้ำหนักจะหักล้างพยานจำเลย ในประเด็นที่ว่า ทรัพย์ที่ระบุในพินัยกรรมเป็นสินบริคณห์ โจทก์กล่าวอ้างในฟ้องแต่มิได้นำสืบ อย่างไรก็ดี ศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์เป็นแต่เพียงบุตรของเจ้ามรดก จะยกขึ้นอ้างหาได้ไม่ ในเมื่อนางกิมภรรยาเจ้ามรดกผู้มีส่วนได้เสียโดยตรงมิได้โต้แย้งคัดค้าน กลับเบิกความเห็นชอบกับการกระทำของนายโฮกเสียอีก ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น ส่วนข้อฟ้องซ้ำ ศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์ฟ้องจำเลยที่ ๑ ไว้ตามคดีดำที่ ๑๖๔/๒๕๐๔ ขอให้ศาลเพิกถอนหรือทำลายพินัยกรรมของนายโฮก คดีอยู่ในระหว่างพิจารณา แล้วโจทก์มาฟ้องจำเลยที่ ๑ กับพวกตามคดีดำที่ ๑๗๑/๒๕๐๕ ขอให้ศาลสั่งว่าพินัยกรรมของนายโฮกไม่ชอบด้วยกฎหมายอีก แม้ถึงว่าฟ้องโจทก์ในคดีหลังจะมีประเด็นขอให้กำจัดมิให้จำเลยได้มรดก และให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหายด้วยก็ตาม ฟ้องของโจทก์คดีหลังเฉพาะประเด็นให้เพิกถอนพินัยกรรมก็เป็นฟ้องซ้ำกับคดีแรก ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๗๓ ฎีกาข้อสุดท้าย ศาลฎีกาเห็นว่า เหตุที่จำเลยอ้างสำนวนคดีอาญาของศาลชั้นต้นหมายเลขแดงที่ ๗๑๗/๒๕๐๔ ภายหลังที่จำเลยสืบพยานเสร็จแล้ว ก็เนื้องจากพยานโจทก์ที่โจทก์นำสืบภายหลังเบิกความแตกต่างกับที่ได้เคยเบิกความไว้ในคดีอาญา จำเลยเพิ่งทราบจึงจำเป็นต้องอ้างสำนวนคดีอาญาดังกล่าวเป็นพยานเพื่อยันคำพยานที่เบิกความในคดีนี้ นับว่าจำเลยมีเหตุอันสมควร ที่ศาลชั้นต้นอนุญาตให้จำเลยอ้างสำนวนคดีอาญาดังกล่าวได้เพื่อประโยชน์ความยุติธรรมจึงชอบด้วยรูปคดีแล้ว พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 251 - 252/2508 นายบุญเสริม ผลสุวรรณ์ โจทก์ นายบุญสม ผลสุวรรณ์ จำเลย นายบุญเสริม ผลสุวรรณ์ โจทก์ นายบุญสม ผลสุวรรณ์ ที่ ๑ นายเปลื้อง รัตนกำเนิด ที่ ๒ นายเกษม จันทรศรี ที่ ๓ นายบรรจง พ่วงสมบัติ ที่ ๔ นายสนาน กลิ่นขจร ที่ ๕ จำเลย