คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1152/2511

เครื่องหมายการค้าของโจทก์เป็นรูปควายสองตัวยืนหันหน้าเข้าหากัน ของจำเลยเป็นรูปควายกับช้างยืนหันหน้าเข้าหากัน รูปช้างในเครื่องหมายการค้าจำเลยเห็นได้เด่นชัดมิได้ประดิษฐ์ดัดแปลงให้มองดูคล้ายรูปควาย การวางรูปในท่ายืนของสัตว์ในเครื่องหมายทั้งสองก็ไม่เหมือนกัน ทั้งตอนบนเหนือรูปสัตว์ในเครื่องหมายการค้าจำเลยยังประทับอักษรไทยจีนว่าเต็กเซ่งเฮง และคำว่าตราช้างควายบ่งระบุไว้อีกชั้นหนึ่ง ความต่างกันมีดังนี้ถือไม่ได้ว่าจำเลยเลียนเครื่องหมายการค้าของโจทก์

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าซึ่งจดทะเบียนแล้วในรูปควาย ๒ ตัว ยืนหันหน้าเข้าหากัน ใช้กับสินค้าผ้าดำของโจทก์มาเป็นเวลาหลายปีแล้ว จำเลยที่ ๑ และที่ ๒ ได้ร่วมกันเลียนเครื่องหมายการค้าโจทก์โดยทำเครื่องหมายเป็นรูปช้างกับควายยืนหันหน้าเข้าหากัน ใช้กับสินค้าผ้าดำของจำเลยโดยเจตนาให้ประชาชนหลงเชื่อว่าเป็นเครื่องหมายการค้าของโจทก์ ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๗๔, ๘๓ จำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นเห็นว่าไม่เลียนแบบ เพราะรูปช้างเครื่องหมายของจำเลยมีลักษณะต่างกับควาย ทั้งตอนบนมีชื่อยี่ห้อร้านค้าจำเลยเป็นอักษรไทยและจีน และคำว่าตราช้างควายประทับอยู่เห็นได้ชัดอันเห็นได้ว่าแตกต่างกับของโจทก์ ทั้งเครื่องหมายจำเลยได้จดทะเบียนผ่านกากรตรวจจากกองทะเบียนเครื่องหมายการค้ามาแล้ว ทั้งจำเลยได้อ้างคำพิพากษาฎีกาเป็นหลักฐานสนับสนุนมาด้วย พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่จะถือว่าเครื่องหมายการค้าของโจทก์และจำเลยคล้ายกันจนทำให้ประชาชนหลงเชื่อว่าเป็นเครื่องหมายการค้าของโจทก์นั้น ต้องถือความรู้สึกของวิญญูชนเป็นหลัก ซึ่งศาลย่อมวินิจฉัยได้เองโดยไม่จำต้องฟังพยานหลักฐานอื่น เมื่อตรวจเทียบเคียงเครื่องหมายการค้าของโจทก์และจำเลยแล้วเห็นว่า แม้ควายกับช้างมีลักษณะแตกต่างกันตามธรรมชาติซึ่งคนทั่วไปรู้จักดี ดังที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยก็ตาม แต่ถ้าจำเลยประดิษฐ์ดัดแปลงรูปช้างให้มอบดูคล้ายรูปควายจนน่าจะทำให้ประชาชนหลงเชื่อว่าเป็นสินค้าของโจทก์แล้วก็อาจถือว่าเป็นการเลียนเครื่องหมายการค้าของโจทก์ได้ แต่ในคดีนี้รูปข้างในเครื่องหมายการค้าจำเลยเห็นได้ชัดและรูปควายก็ไม่เหมือนกับควายในเครื่องหมายการค้าของโจทก์ รวมตลอดทั้งการวางรูปในท่ายืนก็ไม่เหมือนกัน ทั้งตอนบนเหนือตัวช้างและควายยังมีชื่อยี่ห้อ และตราช้างควายประทับไว้อีก ความแตกต่างเป็นดังนี้จึงฟังไม่ได้ว่าจำเลยเลียนเครื่องหมายการค้าของโจทก์ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1152/2511 ห้างหุ้นส่วนจำกัดลิ้มเซ้งยู่เซียง โดยนายพิชัย ลิมปยารยะ ผู้จัดการ โจทก์ ห้างหุ้นส่วนจำกัดเต็กเซ่งเฮง โดยนางงามใจ รัตนะระพี ผู้จัดการ ที่ 1 นายประยูร รัตนระพี หรือจกหยง แซ่คู ที่ 2 ล.