คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3301-3331/2516

เมื่อที่ดินที่จำเลยต่างเข้าครอบครองเป็นที่สาธารณประโยชน์สงวนเพื่อประชาชนใช้เลี้ยงสัตว์ร่วมกัน เป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินการเข้าครอบครองของจำเลยจึงหาเกิดสิทธิครอบครองขึ้นไม่ การที่จำเลยเข้าครอบครองที่ดินดังกล่าวโดยมิได้รับอนุญาต จึงเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 9, 108

คดีทั้ง ๓๑ สำนวนนี้ และคดีแดงของศาลชั้นต้นที่ ๑๕๗๙/๒๕๑๔ศาลพิจารณาพิพากษารวมกัน โจทก์ฟ้องจำเลยทุกสำนวนทำนองเดียวกันว่าเมื่อระหว่างวันที่ ๑ มกราคม ๒๕๑๔ ตลอดมาถึงวันที่ ๒๔ กรกฎาคม ๒๕๑๔จำเลยซึ่งมิได้มีสิทธิครอบครอง และมิได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ได้เข้ายึดถือครอบครองก่นสร้างที่ดินทำเลเลี้ยงสัตว์โคกอีเตี้ย อันเป็นที่ดินของรัฐ ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา ๙, ๑๐๘ จำเลยทุกสำนวนให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นเชื่อว่าจำเลยทุกสำนวนได้สิทธิครอบครองอยู่ก่อนประกาศใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน จึงไม่มีความผิด พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยทุกสำนวนเว้นจำเลยสำนวนคดีแดงที่ ๑๕๗๙/๒๕๑๔ ของศาลชั้นต้นมีความผิดตามประมวลกฎหมายที่ดินมาตรา ๙, ๑๐๘ ให้ปรับคนละ ๓๐๐ บาท ให้ยกฟ้องเฉพาะจำเลยในคดีแดงที่ ๑๕๗๙/๒๕๑๔ ของศาลชั้นต้น จำเลยทั้ง ๓๑ สำนวนฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า ที่ดินที่จำเลยทั้ง ๓๑ สำนวนครอบครองอยู่เป็นที่ดินของรัฐ จำเลยเข้าครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ และไม่ได้แจ้งการครอบครองไว้ตามพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. ๒๔๙๗ มาตรา ๕ เป็นที่ดินส่วนหนึ่งของที่ดินทำเลเลี้ยงสัตว์โคกอีเตี้ย ซึ่งทางราชการได้ขึ้นทะเบียนเป็นที่สงวนเพื่อประชาชนใช้เลี้ยงสัตว์ร่วมกัน จึงวินิจฉัยว่าเมื่อที่ดินที่จำเลยต่างเข้าครอบครองเป็นที่สาธารณประโยชน์สงวนเพื่อประชาชนใช้เลี้ยงสัตว์ร่วมกันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน การเข้าครอบครองของจำเลย จึงหาเกิดสิทธิครอบครองขึ้นไม่ การกระทำของจำเลยจึงเป็นความผิดตามฟ้อง พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3301 - 3331/2516 พนักงานอัยการจังหวัดบุรีรัมย์ โจทก์ นายเสาร์ ยามดี จำเลย และจำเลยอื่น ๆ อีกรวม 31 คน รวม 31 สำนวน