คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 171/2520

การที่จำเลยได้วางเงินค่าฤชาธรรมเนียมที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาในคดีแพ่งให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดี และให้จำเลยชำระแทนนั้น ถือได้ว่าเป็นเงินที่ผู้แพ้คดีได้ชำระหนี้โดยการนำมาวางศาลตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 229 ประกอบด้วยมาตรา 247 เมื่อหนี้ตามคำพิพากษามีจำนวนเพียง 27,500 บาท โจทก์จะนำเงินค่าฤชาธรรมเนียมที่จำเลยได้นำไปชำระต่อศาลไว้แล้ว จำนวน 2,720 บาท มารวมกับหนี้ตามคำพิพากษา ให้เป็นหนี้ที่มีจำนวนไม่น้อยกว่า 30,000 บาท เพื่อฟ้องเป็นคดีล้มละลายหาได้ไม่

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ได้ฟ้องจำเลยในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ ๒๕๔/๒๕๑๓ ของศาลจังหวัดร้อยเอ็ดให้ชำระเงิน คดีถึงที่สุดโดยศาลฎีกาพิพากษาให้จำเลยชำระเงิน ๒๗,๕๐๐ บาท พร้อมค่าฤชาธรรมเนียมรวมทั้งสิ้นเป็นเงิน ๓๐,๕๕๐ บาท (ที่ถูกรวม ๓๐,๕๒๐ บาท) โจทก์ส่งคำบังคับแล้ว จำเลยไม่ชำระหนี้ตามคำพิพากษา ทำการยักย้ายทรัพย์เพื่อให้พ้นอำนาจศาล ไม่สามารถชำระหนี้ให้โจทก์ และไม่มีทรัพย์สินอื่นพอชำระหนี้ได้ แสดงว่าเป็นผู้มีหนี้สินล้นพ้นตัว จึงฟ้องขอให้จำเลยเป็นบุคคลล้มละลาย จำเลยให้การว่า จำเลยได้ชำระค่าฤชาธรรมเนียมที่แพ้คดีแพ่งดังกล่าวต่อศาล เป็นเงินรวม ๓,๐๒๐ บาท หนี้ที่เหลือมีจำนวนแน่นอนเพียง ๒๗,๕๐๐ บาท จึงฟ้องให้ล้มละลายไม่ได้ฯลฯ ศาลชั้นต้นสอบข้อเท็จจริงแล้ว โจทก์รับว่าจำเลยนำเงินค่าฤชาธรรมเนียมใช้แทนโจทก์มาวางศาลครั้งแรก ๒,๗๒๐ บาท ครั้งที่สอง ๓๐๐ บาท แต่โจทก์ยังไม่ได้รับเงินจากศาล ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า การที่จำเลยนำเงินค่าฤชาธรรมเนียมมาวางศาล แม้โจทก์จะไม่มารับ ถือว่าจำเลยได้ชำระเงินให้โจทก์แล้ว หนี้จึงมีเพียง ๒๗,๕๐๐ บาท การฟ้องคดีล้มละลาย จำเลยต้องเป็นหนี้จำนวนไม่น้อยกว่า ๓๐,๐๐๐ บาท ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๙ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติล้มละลาย (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๑๑ มาตรา ๓ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ปัญหาว่าค่าฤชาธรรมเนียมที่จำเลยแพ้คดีได้นำไปชำระต่อศาลไว้แล้ว จะนำมารวมกับหนี้ตามคำพิพากษาได้หรือไม่ ข้อนี้เห็นว่าจำเลยได้วางเงินค่าฤชาธรรมเนียมที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ ๒๕๔/๒๕๑๓ ของศาลจังหวัดร้อยเอ็ดให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดี และให้จำเลยชำระค่าฤชาธรรมเนียมแทนนั้น ถือได้ว่าเป็นเงินที่ผู้แพ้คดีได้ชำระหนี้โดยการนำมาวางศาล ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๒๙ ประกอบด้วยมาตรา ๒๔๗ ซึ่งเป็นจำนวนเงิน ๒,๗๒๐ บาท เมื่อหนี้ตามคำพิพากษามีจำนวน ๒๗,๕๐๐ บาท จึงจะนำเงินค่าฤชาธรรมเนียมที่จำเลยวางศาล ๒,๗๒๐ บาทที่ชำระแล้ว มารวมกับหนี้ตามคำพิพากษาเพื่อฟ้องคดีนี้หาได้ไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 171/2520 นางทองลิ่ม ทาหะพรหม โจทก์ นางทองบ่อ มุลาลี ล.