คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 637/2521

เอกสารอยู่ในความครอบครองของบุคคลภายนอกนั้นหมายถึงอยู่ในความครอบครองของบุคคลซึ่งมิใช่คู่ความในคดี แม้บุคคลนั้นจะเป็นหลานและอยู่ในครอบครัวเดียวกับจำเลย ก็จะถือว่าเอกสารนั้นอยู่ในความครอบครองของจำเลยไม่ได้ จำเลยจึงไม่ต้องส่งสำเนาเอกสารนั้นให้แก่โจทก์ก่อนวันนัดสืบพยานตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 90 (2)

คดีนี้ โจทก์ฟ้องว่าจำเลยจำนองที่ดินกู้เงินโจทก์ไป ๒๕,๐๐๐ บาท ดอกเบี้ยชั่งละ ๑ บาทต่อเดือน แล้วไม่ชำระทั้งเงินต้นและดอกเบี้ย ได้บอกกล่าวให้จำเลยไถ่ถอนแล้ว จึงขอให้ศาลบังคับให้จำเลยชำระเงินต้นและดอกเบี้ยถึงวันฟ้องรวม ๔๑,๕๖๒.+ บาท และดอกเบี้ยในอัตราชั่งละ ๑ บาทต่อเดือนในต้นเงิน ๒๕,๐๐๐ บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะใช้เสร็จแก่โจทก์ หากไม่ชำระก็ให้ขายทอดตลาดทรัพย์จำนองชำระหนี้แทน จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า จำเลยผ่อนชำระให้แก่โจทก์เสร็จสิ้นหลายปีมาแล้ว จำเลยเคยบอกว่าให้โจทก์ไปจดทะเบียนรับการไถ่ถอนจำนองหลายครั้ง โจทก์เพิกเฉย ขอให้ยกฟ้องโจทก์และบังคับโจทก์ไปจดทะเบียนรับการไถ่ถอนจำนองให้จำเลย โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า จำเลยไม่เคยชำระหนี้โจทก์ จำเลยจะนำสืบการชำระหนี้ไม่ได้ต้องห้ามตามกฎหมาย ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นฟังว่าจำเลยยังไม่ได้ขำระหนี้โจทก์ พิพากษาให้จำเลยใช้เงินแก่โจทก์ตามขอ หากไม่ชำระหนี้ก็ให้ขายทรัพย์จำนองชำระหนี้แทนฟ้องแย้งของจำเลยให้ยก จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ฟังว่าจำเลยได้ชำระหนี้ให้โจทก์ด้วยเช็คเป็นการเสร็จสิ้นแล้วพิพากษากลับให้ยกฟ้องและบังคับให้โจทก์ปฏิบัติตามฟ้องแย้ง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาตรวจสำนวนประชุมปรึกษาแล้ว โจทก์นำสืบว่าตั้งแต่จำเลยทำสัญญาจำนองกู้เงินโจทก์ไป จำเลยเคยส่งดอกเบี้ยทางธนาณัติให้โจทก์ ๓ คราว ๆ ละ ๕๐๐ บาท กับชำระด้วยเช็คเงิน ๑,๐๐๐ บาท อีกครั้งหนึ่งเท่านั้น ฝ่ายจำเลยนำสืบว่านอกจากจะชำระค่าดอกเบี้ยทางธนาณัติแล้ว เมื่อปลายปี พ.ศ. ๒๕๑๖ ได้ชำระเงินต้นและดอกเบี้ยให้โจทก์ครบถ้วนแล้วโดยเช็คธนาคารกรุงเทพ ๔ ฉบับ คือ ฉบับเงิน ๑,๐๐๐ บาท ที่โจทก์ว่าได้รับไปแล้วนั้นฉบับหนึ่ง และฉบับละ ๑๐,๐๐๐ บาท อีก ๓ ฉบับ รวมเป็นเงิน ๓๗,๐๐๐ บาท โดยนางสาวสติยา สุวรรณทีป เป็นผู้นำเช็คดังกล่าวไปชำระหนี้แทน ตามใบรับเอกสารหมาย ล.๒ และโจทก์ได้รับเงินตามเช็ค ๔ ฉบับนั้นแล้ว ข้อวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ข้อแรกมีว่า ศาลไม่ควรรับเอกสารหมาย ล.๒ เป็นพยานหลักฐานการชำระหนี้ด้วยเช็คของจำเลย เพราะเป็นเพียงภาพถ่ายหรือสำเนา ที่จำเลยไม่ได้ส่งต้นฉบับและสำเนาให้โจทก์ก่อนวันนัดสืบพยาน ขัดต่อประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๙๐ ศาลฎีกาวิเคราะห์แล้วเห็นว่า เอกสารหมาย ล.๒ นางสาวสติยา สุวรรณทีป เป็นผู้มาส่งตามหมายเรียกของศาล แม้นางสาวสติยา สุวรรณทีป จะเป็นหลานอยู่ในครอบครัวเดียวกับจำเลย และเป็นผู้ที่จำเลยอ้างว่าเป็นคนนำเช็คของจำเลยไปชำระหนี้แทนจำเลยก็ตาม แต่นางสาวสติยา สุวรรณทีป ก็หาใช่คู่ความในคดีไม่คงถือได้ว่าเป็นบุคคลภายนอกอยู่นั่งเอง จะให้ถือเสมือนว่าเอกสารหมายเลข ล.๒ อยู่ในความครอบครองของจำเลยดังโจทก์อ้างไม่ได้ จำเลยจึงไม่จำต้องส่งสำเนาเอกสารก่อนวันนัดสืบพยานตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๙๐ (๒) ฎีกาโจทก์ข้อนี้ฟังไม่ขึ้น ส่วนปัญหาข้อต่อไปว่า จะรับฟังเอกสาร ล.๒ ว่าเป็นหลักฐานการชำระหนี้ของจำเลยได้หรือไม่นั้น โจทก์รับแต่เพียงว่าได้รับเช็คเพียงฉบับเดียวเงิน ๑,๐๐๐ บาท ส่วนเช็คอีก ๓ ฉบับ ๆ ละ ๑๒,๐๐๐ บาท ไม่เคยได้รับ ลายมือชื่อในเอกสารหมาย ล.๒ ก็ไม่ใช่ลายมือชื่อโจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่าข้อเท็จจริงที่จำเลยนำสืบฟังไม่ได้ว่าเอกสารหมาย ล. ๒ เป็นหลักฐานการรับเช็คที่โจทก์ทำให้ไว้กับจำเลยดังข้อต่อสู้ พยานหลักฐานจำเลยไม่อาจหักล้างพยานโจทก์ได้ ฎีกาโจทก์ข้อนี้ฟังขึ้น แต่เมื่อโจทก์รับว่าได้รับชำระดอกเบี้ยที่ค้างจากจำเลยไปแล้ว ๒,๕๐๐ ดังนั้น ดอกเบี้ยที่ค้างชำระถึงวันฟ้องคงเหลือ ๑๔,๐๖๒.๕๐ บาท พิพากษาแก้ให้จำเลยชำระต้นเงินและดอกเบี้ยถึงวันฟ้องรวม ๓๙,๐๖๒.๕๐ บาทแก่โจทก์ นอกจากนี้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 637/2521 นายศานติ วิชเศรษฐ์สมิต โจทก์ นางสุนีย์ วรรณปักษ์ จำเลย