คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1312/2522

ทายาททุกคนทำสัญญาตกลงยกที่ดินมรดกบางส่วนให้แก่โจทก์เพื่อเป็นการชำระหนี้ของผู้ตาย โดยโจทก์มิได้เป็นคู่สัญญาด้วย จึงเป็นการทำสัญญาเพื่อชำระหนี้แก่โจทก์ซึ่งเป็นบุคคลภายนอก โจทก์ลงชื่อรับทราบสัญญาในช่องพยานและยึดถือสัญญานั้นไว้ ประกอบกับได้บอกกล่าวจำเลยซึ่งเป็นทายาท และผู้จัดการมรดกให้โอนที่ดินนั้นให้แก่โจทก์ตามสัญญาแล้ว ถือได้ว่าโจทก์ได้แสดงเจตนาแก่จำเลยที่จะถือเอาประโยชน์จากสัญญานั้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 374 จำเลยต้องโอนที่ดินนั้นให้แก่โจทก์และทายาทจะเปลี่ยนแปลงแก้ไขสัญญานั้นไม่ได้ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 375 โจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะผู้จัดการมรดก ให้โอนที่ดินตามสัญญาที่ทายาทตกลงยกให้โจทก์เพื่อเป็นการชำระหนี้ เป็นการฟ้องบังคับให้ปฏิบัติตามสัญญา มิใช่เป็นการฟ้องคดีมรดกอันอยู่ในบังคับจะต้องฟ้องภายในหนึ่งปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1754

โจทก์ฟ้องว่านายเยื้อนกู้เงินโจทก์ไปหลายครั้งแล้วถึงแก่กรรมโดยยังมิได้ชำระหนี้แก่โจทก์ จำเลยซึ่งเป็นบุตรและเป็นทายาทของนายเยื้อน เป็นผู้จัดการมรดกของนายเยื้อน ตกลงยอมชำระหนี้เงินกู้ที่นายเยื้อนค้างชำระแก่โจทก์ โดยยอมโอนที่ดินอันเป็นมรดกของนายเยื้อนบางส่วนให้แก่โจทก์เป็นการหักกลบหนี้ แต่จำเลยเพิกเฉย จึงขอให้ศาลบังคับจำเลยโอนที่ดินดังกล่าวแก่โจทก์ จำเลยให้การว่า ข้อตกลงในการประชุมจัดการมรดกของนายเยื้อนระหว่างทายาทเป็นโมฆะ ไม่มีผลตามกฎหมาย คดีโจทก์ขาดอายุความ ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า คดีของโจทก์ไม่ขาดอายุความ ข้อเท็จจริงฟังไม่ได้ว่าจำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกได้ตกลงและผูกพันจะต้องโอนที่ดินตามฟ้องแก่โจทก์ พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า คดีของโจทก์ไม่ขาดอายุความ โจทก์มีสิทธิเรียกให้ชำระหนี้จากคู่สัญญาได้ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๗๔ พิพากษากลับ ให้จำเลยโอนที่ดินตามฟ้องให้โจทก์ จำเลยฎีกาว่า โจทก์ยังมิได้แสดงเจตนารับโอนที่ดินแทนการชำระหนี้จำเลยและทายาทมีสิทธิเปลี่ยนแปลงข้อตกลงเสียใหม่ จำเลยจึงไม่ต้องโอนที่ดินตามฟ้องให้โจทก์ โจทก์ฟ้องเป็นคดีมรดกเกินกว่า ๑ ปี คดีโจทก์ขาดอายุความ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อโจทก์เป็นเจ้าหนี้นายเยื้อนผู้ตาย ต่อมาทายาทของนายเยื้อนทุกคนทำสัญญาตกลงยกที่ดินตามฟ้องให้แก่โจทก์เพื่อเป็นการชำระหนี้ สัญญาดังกล่าวเป็นสัญญาผูกพันทายาทเกี่ยวกับการแบ่งมรดก โจทก์มิได้เป็นคู่สัญญาด้วย จึงเป็นการทำสัญญาเพื่อชำระหนี้แก่โจทก์ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๗๔ พฤติการณ์ที่จำเลยมอบสัญญานั้นทั้งสองฉบับให้แก่โจทก์ยึดถือไว้ โจทก์ลงชื่อรับทราบสัญญาในช่องพยาน และนำสืบว่าได้บอกกล่าวให้จำเลยโอนที่ดินตามฟ้องให้แก่โจทก์ตามสัญญา ซึ่งจำเลยมิได้นำสืบโต้แย้ง ถือได้ว่าโจทก์ได้แสดงเจตนาแก่จำเลยที่จะถือเอาประโยชน์จากสัญญานั้นจำเลยและทายาทจะเปลี่ยนแปลงแก้ไขสัญญานั้นไม่ได้ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๗๕ จำเลยเป็นผู้จัดการมรดก มีหน้าที่ในการชำระหนี้แก่เจ้าหนี้กองมรดก จึงต้องจัดการโอนที่ดินตามฟ้องให้แก่โจทก์ โจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะผู้จัดการมรดก ให้โอนที่ดินตามสัญญาที่ทายาทตกลงยกให้โจทก์เพื่อเป็นการชำระหนี้ เป็นการฟ้องบังคับให้ปฏิบัติตามสัญญามิใช่เป็นการฟ้องคดีมรดกอันอยู่ในบังคับจะต้องฟ้องภายในหนึ่งปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๕๔ ฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความ คำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ชอบแล้ว ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1312/2522 นายประเสริฐ ศรีอัสดร นายทองดี ชื่นภิรมย์ ในฐานะผู้จัดการมรดกของ นายเยื้อน โจทก์ ชื่นภิรมย์ ผู้วายชนม์ จำเลย