คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 43/2522

โจทก์ฟ้องจำเลยให้รับผิดในฐานะผู้รับมรดกของนางทองอยู่ภรรยาจำเลยซึ่งถึงแก่กรรม ซึ่งตามกฎหมายจำเลยไม่ต้องรับผิดเกินกว่ามรดกที่จำเลยจะพึงได้รับจึงมิใช่ลูกหนี้ในฐานะส่วนตัว ส่วนคดีที่จำเลยฟ้องโจทก์ เป็นเรื่องที่จำเลยฟ้องให้โจทก์ในฐานะส่วนตัวรับผิดฐานละเมิด ซึ่งหากจำเลยชนะคดีก็ไม่สามารถหักกลบลบหนี้กันได้จำเลยจะขอให้งดการบังคับคดีไว้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 293 หาได้ไม่

คดีนี้สืบเนื่องจากโจทก์ฟ้องว่า นางทองอยู่ภรรยาจำเลยกู้เงินโจทก์ไปเป็นจำนวน ๓๐,๐๐๐ บาทแล้วไม่ชำระ นางทองอยู่ถึงแก่กรรม ขอให้จำเลยซึ่งเป็นสามีและผู้รับมรดกชำระหนี้ทั้งต้นเงินและดอกเบี้ย จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยในฐานะผู้รับมรดกชำระหนี้ตามฟ้อง แต่จำเลยไม่ชำระ โจทก์นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดิน ๑ แปลง เพื่อขายทอดตลาดชำระหนี้ตามคำพิพากษา ต่อมาวันที่ ๒๗ สิงหาคม ๒๕๑๙ จำเลยยื่นคำร้องต่อศาลขอให้งดการบังคับคดีไว้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา ๒๙๓ โดยอ้างว่าจำเลยได้ยื่นฟ้องโจทก์เป็นคดีอีกเรื่องหนึ่งในศาลเดียวกันนี้ฐานละเมิด ซึ่งถ้าศาลพิพากษาให้จำเลยชนะคดี จำเลยไม่ต้องชดใช้เงินให้โจทก์เพราะสามารถหักกลบลบหนี้กันได้ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า เนื่องจากศาลได้พิพากษายกฟ้องคดีแพ่งหมายเลขดำที่ ๒๘๙/๒๕๑๙ ไปแล้ว ไม่จำต้องงดการบังคับคดีตามคำร้องของจำเลย สั่งยกคำร้องของจำเลย จำเลยอุทธรณ์คำสั่ง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๙๓ บัญญัติว่า "ลูกหนี้ตามคำพิพากษาอาจยี่นคำขอทำเป็นคำร้อต่อศาลให้งดการบังคับคดีไว้ โดยเหตุที่ตนได้ยื่นฟ้องเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเป็นคดีเรื่องอื่นในศาลเดียวกันนั้น ซึ่งศาลยังมิได้วินิจิฉัยชี้ขาดและถ้าหากตนเป็นฝ่ายชนะ จะไม่ต้องมีการขายทอดตลาดหรือจำหน่ายทรัพย์สินของตนโดยวิธีอื่น เพราะสามารถหักกลบลบหนี้กันได้ ถ้าศาลเห็นว่าข้ออ้างของลูกหนี้ตามคำพิพากษามีเหตุฟังได้ และถ้างดการบังคับคดีไว้ ไม่น่าจะเป็นที่เสียหายแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ศาลอาจมีคำสั่งงดการบังคับคดีไว้ภายในระยะเวลาและเงื่อนไขตามที่เห็นสมควร คำสั่งของศาลเช่นว่านี้ให้เป็นที่สุด" กรณีของจำเลยได้ความว่า โจทก์ฟ้องจำเลยให้รับผิดในฐานะผู้รับมรดกนางทองอยู่ภรรยาจำเลยซึ่งถึงแก่กรรม ตามหลักกฎหมายจำเลยไม่ต้องรับผิดเกินกว่ามรดกที่จำเลยจะพึงได้รับ จึงมิใช่ลูกหนี้ในฐานะส่วนตัว ส่วนคดีที่จำเลยฟ้องโจทก์ตามคดีแพ่งหมายเลขดำที่ ๒๘๙/๒๕๑๙ ของศาลชั้นต้นเป็นเรื่องที่จำเลยฟ้องโจทก์ในฐานะส่วนตัวให้รับผิดฐานละเมิด ซึ่งหากจำเลยชนะคดี ก็ไม่สามารถหักกลบลบหนี้กันได้ จำเลยจะขอให้งดการบังคับคดีไว้ตามมาตรา ๒๙๓ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์หาได้ไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 43/2522 นางสำเภา สินธุสุวรรณ์ โจทก์ นายทอด ภูกาธรฯ ล.