คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 582/2524

ขณะซื้อขายโคของกลาง ไม่ปรากฏว่าเป็นโคที่ใช้งานแล้ว และอายุก็ยังน้อย ไม่อยู่ในบังคับที่จะต้อง ทำตั๋วรูปพรรณ แม้การซื้อขายจะมิได้ทำเป็นหนังสือและ จดทะเบียนก็ไม่เป็นโมฆะ

คดีนี้สืบเนื่องมาจากศาลพิพากษาลงโทษจำเลยฐานมีไม้หวงห้ามที่ยังมิได้แปรรูปฯ ไว้ในความครอบครองโดยฝ่าฝืนกฎหมายริบไม้ของกลาง เกวียน 1 เล่ม โค 2 ตัวซึ่งใช้บรรทุกไม้ ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องเป็นเจ้าของเกวียนและโคของกลางมิได้มีส่วนรู้เห็นเป็นใจในการกระทำความผิด ขอให้คืนเกวียนและโคของกลางให้ผู้ร้อง โจทก์คัดค้านว่า เกวียนและโคเป็นของจำเลย ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้ว มีคำสั่งให้คืนเกวียนและโคของกลางแก่ผู้ร้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การซื้อขายโคอันจะต้องทำหลักฐานเป็นหนังสือและจดทะเบียนตามกฎหมายจะต้องเป็นโคที่มีตั๋วรูปพรรณหรืออยู่ในบังคับต้องทำตั๋วรูปพรรณแล้ว สำหรับโคของกลางคดีนี้รับฟังได้ว่าไม่มีตั๋วรูปพรรณ ผู้ร้องซื้อจากตลาดนัดเมื่อประมาณ 6 ปีมาแล้วไม่ปรากฏอายุ แต่ขณะนั้นเป็นโครุ่น ยังโตไม่เต็มที่ ผู้ร้องให้การชั้นสอบสวนว่าเพิ่งนำมาหัดเทียมเกวียนก่อนเกิดเหตุประมาณ 2 เดือน แสดงว่าขณะที่ผู้ร้องซื้อมานั้น โคของกลางมิใช่โคที่ใช้งานและอายุยังน้อย ไม่อยู่ในบังคับที่จะต้องทำตั๋วรูปพรรณ ดังนั้น แม้การซื้อขายจะมิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียน ก็ไม่เป็นโมฆะ โคของกลางจึงตกเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ร้อง พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 582/2524 พนักงานอัยการจังหวัดพะเยา โจทก์ นายคำ รักษาวงศ์ ผู้ร้อง นายศรีทน หรือสีทน รักษาวงศ์ จำเลย