คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2742/2525

จำเลยที่ 1 สั่งจ่ายเช็คให้แก่จำเลยที่ 2 โดยระบุชื่อจำเลยที่ 2และขีดฆ่าคำว่า 'หรือผู้ถือ' ออกแล้วขีดคร่อมและเขียนข้อความว่า "PAYEE ONLY" ซึ่งมีความหมายทำนองเดียวกับ "เปลี่ยนมือไม่ได้" หรือ "ห้ามเปลี่ยนมือ" เช็คดังกล่าวจึงเป็นเช็คที่จะต้องนำเข้าบัญชีของจำเลยที่ 2 เท่านั้น จะเปลี่ยนมือไม่ได้ ดังนั้น โจทก์จึงมิใช่ผู้รับเงินจะอ้างว่าเป็นผู้ทรงโดยการรับเช็คดังกล่าวจากจำเลยที่ 2 หาได้ไม่

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ทรงเช็คจำนวนเงิน ๒๐,๐๐๐ บาท ซึ่งจำเลยที่ ๑ สั่งจ่ายให้แก่จำเลยที่ ๒ แล้วจำเลยที่ ๒ สลักหลังชำระหนี้ให้โจทก์ เมื่อโจทก์นำเข้าบัญชีของโจทก์เพื่อเรียกเก็บเงิน ปรากฏว่าธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินจำเลยทั้งสองจึงต้องร่วมกันรับผิดต่อโจทก์ ขอให้พิพากษาและบังคับให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินแก่โจทก์ จำเลยที่ ๑ ให้การว่า เช็คที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นเช็คที่จำเลยที่ ๑ สั่งจ่ายให้แก่จำเลยที่ ๒ โดยระบุชื่อจำเลยที่ ๒ แล้วขีดคร่อมมีข้อความว่า "ห้ามเปลี่ยนมือ" และขีดฆ่าคำว่า "หรือผู้ถือ" ออก การที่จำเลยที่ ๒ สลักหลังโอนให้โจทก์จึงมิชอบ โจทก์ไม่ใช่ผู้ทรงโดยชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ยกฟ้อง จำเลยที่ ๒ ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณา ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ ๒ ชำระเงินแก่โจทก์ตามฟ้องให้ยกฟ้องที่เกี่ยวกับจำเลยที่ ๑ โจทก์อุทธรณ์ให้จำเลยที่ ๑ ร่วมรับผิดด้วย ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงยุติตามที่ศาลล่างทั้งสองฟังต้องกันมาว่า เช็คเอกสารหมาย จ.๒ มีจำเลยที่ ๑ ลงลายมือชื่อเป็นผู้สั่งจ่ายจ่ายคุณปัทมา นนทศิลาหมายถึงจำเลยที่ ๒ ได้ขีดฆ่าคำว่า หรือผู้ถือและขีดคร่อม ระบุไว้กลางเส้นที่ขีดคร่อมว่า "PAYEE ONLY" ซึ่งหมายความว่าเป็นเช็คที่จำเลยที่ ๑ จ่ายให้จำเลยที่ ๒ นำเข้าบัญชีของจำเลยที่ ๒ เท่านั้น คำ "PAYEE ONLY" นี้จำเลยที่ ๑ แปลความว่าเช็คเอกสารหมาย จ.๒ จะโอนให้แก่ผู้อื่นไม่ได้ และโจทก์ก็รับว่าเป็นเช็คห้ามเปลี่ยนมือ จึงถือได้ว่าเช็คเอกสารหมาย จ.๒ นี้ จำเลยที่ ๑ ได้เขียนคำอื่นอันได้ความทำนองเดียวกันกับคำว่า "ห้ามเปลี่ยนมือ" ลงในด้านหน้าตั๋วเงินนั้นแล้ว จำเลยที่ ๒ โอนเช็คให้โจทก์โดยการสลักหลังและส่งมอบแล้วโจทก์ให้ธนาคารเรียกเก็บเงินจากจำเลยที่ ๑ เพื่อเข้าบัญชีโจทก์โจทก์ฎีกาว่า จำเลยที่ ๑ เป็นผู้สั่งจ่ายต้องรับผิดตามเนื้อความในตั๋วเงินนั้น พิเคราะห์แล้วเห็นว่า เช็คเอกสารหมาย จ.๒ จำเลยที่ ๑ สั่งจ่ายให้จำเลยที่ ๒ นำเข้าบัญชีของจำเลยที่ ๒ เท่านั้น เขียนคำ "PAYEE ONLY" ซึ่งมีความทำนองเดียวกันกับ "เปลี่ยนมือไม่ได้" หรือ "ห้ามเปลี่ยนมือ" เช็คตามเอกสารหมาย จ.๒ จึงเปลี่ยนมือไม่ได้ โจทก์ไม่ใช่ผู้รับเงิน จะอ้างว่าเป็นผู้ทรงโดยการรับเช็คดังกล่าวหาได้ไม่ จำเลยที่ ๑ ไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2742/2525 นายอคิน รุจิขจรเดช โจทก์ นายจิระนันท์ เตชะเสน กับพวก จำเลย