คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2564/2532

คำว่า "กรรมการ" ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา1172 วรรคแรก หมายถึง คณะกรรมการ มิได้หมายถึงกรรมการคนหนึ่งคนใดหรือหลายคน เมื่อกรรมการคนใดเห็นควรจะเรียกประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้นก็ชอบที่จะนัดเรียกประชุมกรรมการเพื่อพิจารณากันเสียก่อนและมติของกรรมการจะต้องถือเอาเสียงข้างมากเป็นใหญ่ เมื่อผู้คัดค้านเรียกประชุมใหญ่วิสามัญโดยมิได้กระทำตามขั้นตอนดังกล่าวการนัดเรียกประชุมใหญ่ตลอดจนการประชุมและการลงมติจึงเป็นการฝ่าฝืนบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลักษณะหุ้นส่วนและบริษัท แต่ก็หาทำให้การประชุมใหญ่และการลงมติที่ได้เกิดขึ้นจริงไม่เป็นการประชุมใหญ่และการลงมติตามกฎหมายไม่ ดังนั้น การร้องขอให้ศาลเพิกถอนมติที่ประชุมใหญ่ดังกล่าวจึงต้องร้องขอภายในกำหนด1 เดือน นับแต่วันลงมติ

ผู้ร้องยื่นคำร้องขอว่า ผู้ร้องเป็นกรรมการของบริษัทโซดาสตรีมซัพพลาย จำกัด กรรมการอื่นของบริษัทได้เรียกประชุมใหญ่วิสามัญผู้ถือหุ้นและลงมติโดยมิชอบ ขอให้สั่งเพิกถอนมติดังกล่าว ผู้คัดค้านทั้งสองยื่นคำคัดค้านว่า การเรียกประชุมใหญ่และการลงมติได้กระทำไปโดยชอบ ผู้ร้องมิได้ร้องขอให้เพิกถอนมติภายใน ๑ เดือน จึงหมดสิทธิขอเพิกถอนแล้ว ศาลชั้นต้นสั่งยกคำร้อง ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าบริษัทโซดาสตรีมซัพพลาย จำกัด มีกรรมการ ๓ คน คือ ผู้ร้องและผู้คัดค้านทั้งสองการเรียกประชุมใหญ่วิสามัญของผู้ถือหุ้นครั้งที่ ๑/๒๕๒๘ กระทำโดยผู้คัดค้านทั้งสอง ปัญหาว่าผู้คัดค้านทั้งสองมีอำนาจเรียกประชุมดังกล่าวได้หรือไม่ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๗๒ วรรคแรกบัญญัติว่า กรรมการจะเรียกประชุมวิสามัญเมื่อใดก็ได้สุดแต่เห็นสมควศาลฎีกาเห็นว่า คำว่ากรรมการตามมาตรานี้หมายถึงคณะกรรมการ มิได้หมายถึงกรรมการคนหนึ่งคนใด หรือหลายคน การจะเรียกประชุมใหญ่วิสามัญหรือไม่ กรรมการคนหนึ่งคนใดชอบที่จะนัดเรียกประชุมกรรมการเพื่อพิจารณากันเสียก่อนตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๑๖๒ มติของกรรมการจะต้องถือเอาเสียงข้างมากเป็นใหญ่ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา๑๑๖๑ ปรากฏว่า ผู้คัดค้านทั้งสองเรียกประชุมใหญ่โดยมิได้กระทำตามขั้นตอนดังกล่าว ดังนั้น การนัดเรียกประชุมใหญ่ตลอดจนการประชุมและการลงมติจึงเป็นการฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ลักษณะหุ้นส่วนบริษัท แต่หาทำให้การประชุมใหญ่ และการลงมติที่เกิดขึ้นจริงไม่เป็นการประชุมใหญ่และการลงมติตามกฎหมาย การร้องขอให้ศาลเพิกถอนมติที่ประชุมใหญ่ดังกล่าวจึงต้องร้องขอภายในกำหนด ๑ เดือน นับแต่วันลงมติ ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๑๙๕ ผู้ร้องขอให้ศาลเพิกถอนมติเมื่อพ้นกำหนด ๑ เดือนนับแต่วันลงมติ ศาลจึงต้องยกคำร้องของผู้ร้อง พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2564/2532 นายประเสริฐ ศุกระพรรณา ผู้ร้อง นางสุชาดา ธนะรัชต์ กับพวก ผู้คัดค้าน