คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2709/2557

ผลิตภัณฑ์กลไกประตูเลื่อนของจำเลยมีลักษณะทางกายภาพที่เป็นรางเลื่อนประตู ด้านบนมีหูหิ้วรางเลื่อนเหมือนกับกลไกประตูเลื่อนของเดิม การที่จำเลยปรับปรุงระบบกลไกประตูเลื่อนสำหรับห้องเย็นซึ่งมีผู้ประดิษฐ์คิดค้นและใช้แพร่หลายอยู่ก่อนแล้วให้มีการทำงานดีขึ้น แข็งแรงและทนทานขึ้น โดยดัดแปลงปรับปรุงระบบกลไกที่มีอยู่เดิมอันเป็นการพัฒนากลไกรางประตูเลื่อนเพียงเล็กน้อยไม่ใช่ส่วนสาระสำคัญ มิใช่เป็นการคิดค้นหรือคิดทำขึ้นอันเป็นผลให้ได้ผลิตภัณฑ์หรือกรรมวิธีใดขึ้นใหม่ การประดิษฐ์กลไกประตูเลื่อนสำหรับห้องเย็นตามอนุสิทธิบัตรของจำเลยจึงไม่เป็นการประดิษฐ์ตาม พ.ร.บ.สิทธิบัตร พ.ศ.2522 มาตรา 3 และไม่เป็นการประดิษฐ์ขึ้นใหม่ตามมาตรา 65 ทวิ (1) การที่กรมทรัพย์สินทางปัญญาออกอนุสิทธิบัตรแก่จำเลยย่อมไม่ชอบ ที่จำเลยอุทธรณ์ว่า การออกแบบผลิตภัณฑ์ของจำเลยมีลักษณะใหม่เนื่องจากมีการออกแบบรวมทั้งมีลายเส้นและลวดลายหรือรอยต่าง ๆ เห็นได้ชัดเจนนั้น เห็นว่า จำเลยให้การและนำสืบว่า การออกแบบผลิตภัณฑ์ของจำเลยแตกต่างจากของเดิมและใช้เป็นส่วนประกอบกลไกประตูเลื่อนสำหรับห้องเย็นตามอนุสิทธิบัตร โดยออกแบบให้เวลาเปิดประตูทำให้ยึดแน่นไม่เลื่อน มีแป้นนำร่องป้องกันมิให้ประตูถอยเลื่อนเมื่อใช้งานมาก ทำให้มีคุณภาพและประสิทธิภาพสูงขึ้น อันเป็นการให้การต่อสู้คดีว่าการออกแบบของจำเลยเป็นไปในลักษณะเพื่อประโยชน์การใช้งานอันเป็นลักษณะของการประดิษฐ์ผลิตภัณฑ์ มิใช่การออกแบบผลิตภัณฑ์ อุทธรณ์ของจำเลยข้อนี้จึงเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากล่าวกันมาแล้วในศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลาง ต้องห้ามมิให้อุทธรณ์ ศาลฎีกาแผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศไม่รับวินิจฉัย

โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนอนุสิทธิบัตรเลขที่ 1076 สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์เลขที่ 21326, 21327, 26447, 26551 และ 26552 จำเลยให้การขอให้ยกฟ้อง ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางพิพากษาให้เพิกถอนอนุสิทธิบัตรเลขที่ 1076 สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์เลขที่ 21326, 21327, 26447, 26551 และ 26552 ให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความ 30,000 บาท จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงเบื้องต้นรับฟังได้เป็นยุติว่า เมื่อปี 2546 จำเลยได้ยื่นขอรับอนุสิทธิบัตรและสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์และกรมทรัพย์สินทางปัญญาได้ออกอนุสิทธิบัตร เลขที่ 1076 สำหรับการประดิษฐ์กลไกประตูเลื่อนสำหรับห้องเย็น สิทธิบัตรเลขที่ 26447 สำหรับการออกแบบผลิตภัณฑ์ชิ้นส่วนประตูเลื่อน สิทธิบัตรเลขที่ 26551 สำหรับการออกแบบผลิตภัณฑ์ชิ้นส่วนบานประตูเลื่อน สิทธิบัตรเลขที่ 26552 สำหรับการออกแบบผลิตภัณฑ์ชิ้นส่วนบานประตูเลื่อน สิทธิบัตรเลขที่ 21326 สำหรับการออกแบบผลิตภัณฑ์หน้าตัดรางประกอบห้องเย็น และสิทธิบัตรเลขที่ 21327 สำหรับการออกแบบผลิตภัณฑ์สำหรับหน้าตัดรางประกอบห้องเย็นให้แก่จำเลย ซึ่งกลไกประตูเลื่อนสำหรับห้องเย็นมีผลิตภัณฑ์ของบริษัท FERMOD จำกัด ในสาธารณรัฐฝรั่งเศสผลิตใช้แพร่หลายสำหรับห้องเย็น รุ่น FERMATIC 3530 โดยมีการเปิดเผยภาพ สาระสำคัญ หรือรายละเอียดในเอกสารหรือสิ่งพิมพ์ที่เผยแพร่อยู่ก่อนแล้วตามเอกสารโฆษณา ก่อนจำเลยขอรับอนุสิทธิบัตรและสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ดังกล่าวข้างต้นต่อกรทรัพย์สินทางปัญญา ปัญหาต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของจำเลยมีว่า การประดิษฐ์กลไกประตูเลื่อนสำหรับห้องเย็นตามอนุสิทธิบัตรเลขที่ 1076 ของจำเลยเป็นการประดิษฐ์ขึ้นใหม่หรือไม่ เห็นว่า ผลิตภัณฑ์กลไกประตูเลื่อนของจำเลยที่ได้รับอนุสิทธิบัตรมีลักษณะทางกายภาพที่เป็นรางเลื่อนประตู ด้านบนมีหูหิ้วรางเลื่อน เหมือนกับกลไกประตูเลื่อนของเดิม การที่จำเลยปรับปรุงระบบกลไกประตูเลื่อนสำหรับห้องเย็นซึ่งมีผู้ประดิษฐ์คิดค้นและใช้แพร่หลายอยู่ก่อนแล้วให้มีการทำงานดีขึ้นแข็งแรงและทนทานขึ้นโดยดัดแปลงปรับปรุงระบบกลไกที่มีอยู่เดิมอันเป็นการพัฒนากลไกรางประตูเลื่อนของเดิมตามที่จำเลยกล่าวในอุทธรณ์ เป็นเพียงการปรับปรุงเล็กน้อยไม่ใช่ส่วนสาระสำคัญ มิใช่เป็นการคิดค้นหรือคิดทำขึ้นอันเป็นผลให้ได้ผลิตภัณฑ์หรือกรรมวิธีใดขึ้นใหม่แต่อย่างใด การประดิษฐ์กลไกประตูเลื่อนสำหรับห้องเย็นตามอนุสิทธิบัตรเลขที่ 1076 ของจำเลยจึงไม่เป็นการประดิษฐ์ตามความในมาตรา 3 แห่งพระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ.2522 และไม่เป็นการประดิษฐ์ขึ้นใหม่ตามมาตรา 65 ทวิ (1) การที่กรมทรัพย์สินทางปัญญาออกอนุสิทธิบัตรแก่จำเลยย่อมเป็นอนุสิทธิบัตรที่ออกโดยไม่ชอบด้วยมาตรา 65 ทวิ ถือว่า เป็นอนุสิทธิบัตรที่ไม่สมบูรณ์ ที่ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางพิพากษานั้น ศาลฎีกาแผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศเห็นพ้องด้วย อุทธรณ์ของจำเลยฟังไม่ขึ้น ที่จำเลยอุทธรณ์ว่า การออกแบบผลิตภัณฑ์เลขที่ 26447, 26551, 26552, 21326 และ 21327 ของจำเลย มีลักษณะใหม่เนื่องจากมีการออกแบบรวมทั้งมีลายเส้นและลวดลายหรือรอยต่าง ๆ เห็นได้ชัดเจนนั้น เห็นว่า จำเลยให้การและนำสืบว่า การออกแบบผลิตภัณฑ์ของจำเลยแตกต่างจากของเดิมและได้ใช้เป็นส่วนประกอบกลไกประตูเลื่อนสำหรับห้องเย็นตามอนุสิทธิบัตร โดยออกแบบให้เวลาเปิดประตูทำให้ยึดแน่นไม่เลื่อน มีแป้นนำร่องป้องกันมิให้ประตูถอยเลื่อนเมื่อใช้งานมาก ทำให้มีคุณภาพและประสิทธิภาพสูงขึ้น อันเป็นการให้การต่อสู้คดีว่าการออกแบบของจำเลยเป็นไปในลักษณะเพื่อประโยชน์การใช้งานอันเป็นลักษณะของการประดิษฐ์ผลิตภัณฑ์ มิใช่การออกแบบผลิตภัณฑ์ อุทธรณ์ของจำเลยข้อนี้จึงเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากล่าวกันมาแล้วในศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางต้องห้ามมิให้อุทธรณ์ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศและวิธีพิจารณาคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ พ.ศ.2539 มาตรา 45 ประกอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 225 วรรคหนึ่ง ศาลฎีกาแผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศไม่รับวินิจฉัย พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมในชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2709/2557 บริษัทอินซูล คูลลิ่ง เซ็นเตอร์ จำกัด โจทก์ นายจรัสฤทธิ์ สุวัฒนะโสภณ จำเลย