มาตรานี้กล่าวถึงการที่บุคคลกระทำความผิดเพราะบันดาลโทสะจากการถูกข่มเหงอย่างร้ายแรงและไม่เป็นธรรม โดยการกระทำนั้นต้องเกิดขึ้นในทันทีต่อผู้ที่ข่มเหง ศาลมีอำนาจลดโทษให้แก่ผู้กระทำความผิดได้ตามสมควร
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 72 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 376 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2464–2567) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 1893/2533 🤖 ย่อโดย AIการกระทำที่จำเลยใช้มีดแทงผู้เสียหายขณะที่ผู้เสียหายมิได้ก่อภัยอันใดขึ้นที่จำเลยจำต้องกระทำเพื่อป้องกัน จึงไม่เป็นการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย การวินิจฉัยว่าผู้ถูกทำร้ายได้…ฎีกาที่ 1776/2518 🤖 ย่อโดย AI* การกระทำที่เกินกว่าเหตุแห่งการจำต้องกระทำเพื่อป้องกันสิทธิของตนให้พ้นภยันตรายซึ่งเกิดจากการประทุษร้ายอันละเมิดต่อกฎหมาย และเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึง หากผู้กระทำมิได้กร…ฎีกาที่ 1103/2510 🤖 ย่อโดย AI* การที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้คำพิพากษาศาลชั้นต้นโดยให้รอการลงโทษจำเลย ถือเป็นการแก้ไขมาก ไม่ต้องห้ามฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริง * การใช้มีดแทงผู้ตายจนถึงแก่ความตาย เป็นการป…ฎีกาที่ 3074/2529 🤖 ย่อโดย AIการกระทำที่ทำให้เกิดอาการเจ็บกล้ามเนื้อที่หน้าอกจากการถูกชกต่อย ไม่ถือเป็นอันตรายแก่กายตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 295 แต่เป็นความผิดฐานทำร้ายร่างกายผู้อื่นไม่ถึงกับเป็นเหต…ฎีกาที่ 2802/2526 🤖 ย่อโดย AIการทำร้ายร่างกายผู้อื่นจนเป็นเหตุให้เกิดอันตรายสาหัส ถือเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 297 (8) การกระทำที่เกิดจากการทะเลาะวิวาทและท้าทายกัน ไม่ถือว่าเป็นการกระทำเพร…ฎีกาที่ 1350/2563 🤖 ย่อโดย AIการกระทำที่เกิดจากการบันดาลโทสะที่เกิดจากการถูกข่มเหงจิตใจอย่างร้ายแรงด้วยเหตุอันไม่เป็นธรรม ผู้กระทำไม่มีความผิดฐานฆ่าผู้อื่น แต่มีความผิดฐานทำร้ายผู้อื่นจนเป็นเหตุให้ถึ…ฎีกาที่ 586/2527 🤖 ย่อโดย AI1. การกระทำเพื่อปิดบังเหตุแห่งการตายตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 199 ไม่จำเป็นต้องใช้วัสดุอื่นปิดบังกล่องที่ใส่ศพ หากการกระทำนั้นมีเจตนาเพื่อปิดบังเหตุแห่งการตาย 2. การกระทำ…ฎีกาที่ 3617/2547 🤖 ย่อโดย AIถ้อยคำหยาบคายที่ระคายเคืองใจแต่ไม่ถึงขนาดเป็นการข่มเหงอย่างร้ายแรงด้วยเหตุอันไม่เป็นธรรมตาม ป.อ. มาตรา 72 การอ้างเหตุป้องกันโดยสำคัญผิดในชั้นฎีกา จะรับวินิจฉัยได้ต่อเมื่…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 376 คดีที่อ้างมาตรา 72 →
การบันดาลโทสะคือการที่บุคคลถูกข่มเหงอย่างร้ายแรงด้วยเหตุที่ไม่เป็นธรรม จนเป็นเหตุให้กระทำความผิด
การกระทำความผิดนั้นต้องเกิดขึ้นในขณะที่ถูกข่มเหง และต้องกระทำต่อผู้ที่ข่มเหงเท่านั้น
ศาลมีอำนาจที่จะลงโทษผู้กระทำความผิดน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นได้
การข่มเหงที่ร้ายแรงและไม่เป็นธรรมเป็นไปตามข้อเท็จจริงของแต่ละกรณีและควรปรึกษาทนายความ
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26