คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1088/2480

ผู้ร้อง ๆ คัดค้านการเลือกตั้งผู้แทนราษฎรโดยกล่าวว่ามีผู้ลงบัตร์ปลอมให้แก่ผู้ได้รับเลือกตั้ง เมื่อผู้ร้องขอให้เปิดหีบบัตร์ลงคะแนนเพื่อตรวจบัตร์ปลอมตามข้ออ้าง ศาลไม่ควรให้เปิดหีบบัตร์เลือกตั้งเพื่อตรวจหีบเดียวคำสั่งพร้อมสำนวน ประมวลวิธีพิจารณาอาญา ม. 57 ในคดีร้องคัดค้านการเลือตั้งข้าหลวงประจำจังหวัดซึ่งเป็นประธานกรรมการในการเลือกตั้งประจำเขตต์นั้นและผู้ที่ได้รับเลือกตั้งมีสิทธิยื่นคำร้องเข้ามาเป็นคู่ความได้

ผู้ร้องซึ่งเป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงใหม่ ร้องคัดค้านการเลือกตั้งว่าเป็นไปโดยมิชอบ ขอให้มีการเลื่อกตั้งใหม่ พระยาอนุบาลพายัพทิศประธานคณะกรมการจังหวัดและนายอินทร สิงหเนตร์ยื่นคำร้องขอเข้าเป็นคู่ความ ศาลชั้นต้นพิจารณาคดีนี้แล้วทำความเห็นว่าที่ผู้ร้องขอให้งดการพิจารณาคดีนี้ไว้ รอผลของคดีอาญาซึ่งนายราษีน้องนายอินทร ถูกฟ้องหาว่าใช้เครื่องหมายเลย ๓ (เครื่องหมายนายอินทร) ปิดในบัตร์เลือกตั้งตัวอย่างของรัฐบาลยังไม่มีเหตุสมควรที่ต้องรอส่วนข้ออ้างที่ว่ามีบัตร์ปลอมหย่อนลงในหีบบัตร์เลือกตั้งและผู้ร้องอ้างขุนอุปพงศ์ ฯ เข้ามาเป็นพะยานเพื่อตรวจบัตร์ปลอมในหีบบัตร์เลือกตั้ง ๘ หีบนั้นศาลชั้นต้นได้สั่งให้เปิดหีบ ๑ ใน ๘ หีบนั้นแล้ว ขุนอุปพงศ์ ฯ ได้ตรวจดูไม่พบบัตร์ปลอม ศาลจึงสั่งงดไม่เปิดหีบที่เหลือนั้นเสีย ในที่สุดศาลชั้นต้นทำความเห็นว่าควรยกคำร้องของผู้รัองเสีย ศาลฎีกาตัดสินว่า ถ้าปรากฏว่ามีบัตร์ปลอมหมายเลย ๓ ปนอยู่ในหีบบัตร์ลงคะแนนต่าง ๆ ในเขตต์เลือกตั้งแล้วอาจกระทบกระเทือนถึงผลการเลือกตั้งในเขตต์นี้ได้ จึงมีคำสั่งให้ศาลชั้นต้นยอมให้โอกาศให้ผู้ร้องให้พะยานตรวจดูบัตร์ในหีบอีก ๗ หีบนั้น แล้วทำความเห็นในข้อเท็จจริงที่ปรากฏจากการตรวจบัตร์อีก ๗ หีบนั้นใหม่ ส่วนปัญหาที่ว่าควรรอผลของคดีอาญาที่นายราษีถูกฟ้องนั้นหรือไม่ จะได้สั่งในภายหลัง ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1088/2480