คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1074/2482

ปลัดอำเภอเมื่อประมาทในหน้าที่ราชการทำให้เงินหลวงถูกยักยอกเอาไปได้ ไม่มีความรับผิดตามมาตรา 812 เพราะในกรณีนี้ปลัดอำเภอหาใช่ตัวแทนรัฐบาลไม่ ปลักอำเภอปฏิบัติราชการโดยความประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้เงินหลวงถูกสมุหบัญชีอำเภอยักยอกไปได้ ต้องมีความรับผิดฐาน+ อายุความฟ้องร้องมีกำหนด + ปีตาม ม.448 วรรค 1 มิใช่วรรค 2 เพราะมิได้เป็นผู้ทำผิดในทางอาญาอายุความตามมาตรา 448 วรรค 2 นั้น หมายถึงผู้ที่จะต้องรับผิดเป็นผู้ได้ทำผิดทางอาญาเอง มิใช่ผู้เลินเล่อปิดช่องทางให้ผู้อื่นเข้าทำ+อาญา

โจทก์ฟ้องว่าจำเลยเป็นปลักอำเภอนายอำเภอไม่อยู่ จำเลยเป็นผู้รักษาการแทนได้ปฏิบัติราชการด้วยความประมาทเป็นเหตุให้สมุหบัญชีอำเภอยักยอกเงินของทางราชการไปได้ จึงขอให้จำเลยใช้เงินที่ถูกยักยอกไปนั้น จำเลยต่อสู้หลายประการและตัดฟ้องว่าคดีขาดอายุความตามประมวลแพ่ง ฯ มาตรา ๔๔๘ วรรค ๑ โดยฟ้องเกิน ๑ ปี ศาลชั้นต้นเห็นว่าคดีขาดอายุความ จึงพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์เห็นว่า ความรับผิดของจำเลยเข้าลักษณเลมิดต้องใช้อายุความ ๑ ปีตามประมวลแพ่งฯ ม.๔๔๘ วรรค ๑ คดีไม่เข้าวรรค ๒ เพราะจำเลยไม่ได้เป็นผู้ทำผิดทางอาญา และจำเลยมีฐานะเป็นลูกจ้างของรัฐบาล หาใช่ตัวแทนไม่ คดีไม่เข้ามาตรา ๘๑๒ จึงพิพากษายืนให้ยกฟ้องโจทก์ ศาลฎีกามีความเห็นพ้องด้วยคำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ ว่าในกรณีนี้จำเลยไม่ใช่เป็นตัวแทนของรัฐบาล และกรณีไม่เข้าประมวลแพ่งฯ มาตรา ๔๔๘ วรรค ๒ พิพากษายืนตาม ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1074/2482 ข้าหลวงจังหวัดนนทบุรี โจทก์ นายทวี เหมาคม จำเลย