คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1036/2487

ตัวแทนที่ได้รับมอบอำนาจจัดการเกี่ยวกับหนี้สินและให้ฟ้องความได้นั้น ถ้าตัวการตายแล้วไม่มีทายาทหรือผู้แทนเข้าปกปักรักษาผลประโยชน์และหนี้นั้นจะขาดอายุความ ตัวแทนก็ย่อมมีอำนาจฟ้องเรียกหนี้สินนั้นได้ตามอำนาจในมาตรา 828

โจทก์ฟ้องเรียกเงินที่นายบุณศรีเป็นหนี้โจทก์ นายบุณศรีวายชนม์ เมื่อวันที่ ๑๐ เมษายน ๒๔๘๖ โจทก์ฟ้องคดีโดยกรมพระนครสวรรค์ทั้งโจทก์เป็นตัวแทนจัดการผลประโยชน์และฟ้องความแทน กรมพระนครสวรรค์สิ้นพระชนม์แล้ว ยังไม่มีทายาทหรือผู้แทนจะเข้าปกปักษ์รักษาผลประโยชน์ได้ โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องความตามประมวลแพ่ง ฯ มาตรา ๘๒๘ ศาลแพ่งสั่งว่าตัวการตายแล้ว ตัวแทนไม่มีอำนาจฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่ามาตรา ๘๒๘ ไม่กินความถึงการนำคดีมาฟ้องศาล จึงพิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อมาตรา ๘๒๘ บัญญัติให้ตัวแทนต้องมีหน้าที่จัดการไว้ ก็ย่อมเป็นการให้อำนาจแก่ตัวแทนที่จะจัดการเช่นนั้นได้อยู่ในตัว อนึ่งกฎหมายให้ตัวแทนจัดการอันควรทุกอย่าง เพื่อปกปักษ์รักษาผลประโยชน์ของตัวการ สำหรับคดีหนี้ที่โจทก์ฟ้องเป็นหนี้ที่ตัวการมอบหมายและให้อำนาจฟ้องความแก่ตัวแทนได้ด้วย ตามฟ้องก็กล่าวอ้างกรณีอันมีมูลเหตุที่ตัวแทนจะต้องจัดการฟ้องร้อง เพราะยังไม่มีทายาทหรือผู้แทนเข้าปกปักษ์รักษาประโยชน์ของตัวการ ถ้าหากโจทก์ไม่จัดการฟ้องร้อง + เพราะลูกหนี้ตายมาเกือบครบปีแล้ว กรณีที่โจทก์กล่าวอยู่ในข่ายมาตรา ๘๒๘ ส่วนข้อที่โจทก์อ้างจะเท็จจริงอย่างไรก็แล้วแต่ข้อเท็จจริง จึงให้ศาลแพ่งรับฟ้องไว้ดำเนินการต่อไป ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1036/2487 สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระนครสวรรค์วรพินิต โดยพระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าอุ มภตพงศ์ ผู้รับมอบอำนาจ โจทก์ นางน้อม จันท์อุไร ผู้จัดการมฤดก นายบุณศรี จันท์อุไร จำเลย