คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 505/2491

ผู้ร้องยื่นคำร้องเข้ามาเพื่อขอให้ได้รับความคุ้มครองสิทธิในการรับมฤดกของผู้ร้อง ตาม ป.วิ.แพ่ง มาตรา 57 (1) ซึ่งบัญญัติให้บุคคลที่ 3 ได้รับความคุ้มครองสิทธิของตนที่มีอยู่โดยทันที ไม่จำต้องฟ้องคดีหลายเรื่อง และไม่จำต้องได้รับความยินยอมจากคู่ความ เช่น อนุมาตรา 2 แม้คู่ความจะคัดค้าน ศาลก็สั่งอนุญาตได้. โจทก์ฟ้องเรียกเงินกู้จากจำเลยในฐานะส่วนตัว และในฐานผู้จัดการมฤดก และผู้รับมฤดกของภริยาผู้วายชนม์ ผู้ร้องสอด ผู้เป็นมารดาผู้ตาย ผู้ร้องสอดว่า โจทก์จำเลยสมยอมสร้างหนี้สินขึ้นโดยไม่เป็นความจริง ทำให้ผู้ร้องสอดเสียหาย เนื่องจากผู้ร้องสอดกำลังฟ้อง จำเลยเรียกทรัพย์มฤดกรายนี้อยู่ ศาลชั้นต้นยกคำร้องของผู้ร้องสอดเสีย แล้วดำเนินคดีไปพิพากษาให้จำเลยในส่วนตัว และในฐานผู้จัดการและรับมฤดกนางเลี๊ยบ ใช้ต้นเงินและดอกเบี้ยให้โจทก์ตามฟ้องดังนี้ เมื่อผู้ร้องสอดอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นขึ้นมา ศาลสูงก็มีอำนาจยกคำสั่งและคำพิพากษาศาลล่าง ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาและพิพากษาใหม่ ตามรูปความได้ตาม ป.วิ.แพ่งมาตรา 243 (1)

โจทก์ฟ้องเรียกเงินกู้จากจำเลยในฐานะส่วนตัว และผู้จัดการมฤดก รับมฤดกนางเลี๊ยบภรรยาซึ่งวายชนม์แล้ว ผู้ร้องยื่นคำร้องขอเข้าเป็นจำเลยตาม ป.วิ.แพ่งมาตรา ๕๗(๑) โดยอ้างว่าผู้ร้องได้เป็นโจทก์ฟ้อง เรียกมฤดกนางเลี๊ยบบุตรผู้ร้องจากจำเลย และว่าโจทก์จำเลยสมยอมสร้างหนี้สินขึ้น โจทก์คัดค้าน ศาลจังหวัดนนทบุรี อนุญาตให้ผู้ร้องเข้าเป็นจำเลยต่อสู้คดีโจทก์ได้ ครั้นคู่ความมาศาลพร้อมกัน จำเลยคัดค้านไม่ยอมให้ผู้ร้องเป็นจำเลยร่วม ศาลจังหวัดนนทบุรีเห็นว่าจะดำเนินการพิจารณาไปตามที่สั่งไว้เดิม ทำให้ยุ่งยากในการวินิจฉัยคดี จึงสั่งยกคำร้องผู้ร้องเสีย ถ้ายังติดใจก็ให้ฟ้องเป็นคดีใหม่เข้ามา ส่วนคดีระหว่างโจทก์จำเลยนั้น ศาลจังหวัดนนทบุรีได้พิพากษาให้จำเลยในฐานะส่วนตัวและในฐานะผู้จัดการ และรับมฤดกใช้ต้นเงิน และดอกเบี้ยตามฟ้อง ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาโดยที่ประชุมใหญ่เห็นว่า ผู้ร้องยื่นคำร้องเข้ามา เพื่อขอให้ได้รับความคุ้มครองสิทธิในการรับมฤดกของผู้ร้องตาม ป.วิ.แพ่งมาตรา ๕๗ (๑) ซึ่งบัญญัติไว้เพื่อให้บุคคลที่ ๓ ได้รับความคุ้มครองสิทธิของตนที่มีอยู่ทันที ไม่จำต้องฟ้องคดีหลายเรื่อง และไม่จำเป็นต้องได้รับความยินยอมจากคู่ความเช่นอนุมาตรา ๒ ที่ศาลชั้นต้นไม่อนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้ามาดำเนินคดีนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นชอบด้วย จึ่งพิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ให้ยกคำสั่งและคำพิพากษาของศาลชั้นต้นเสีย ให้ดำเนินกระบวนพิจารณาแล้วพิพากษาใหม่ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 505/2491 นางหวาน ช่างประดิษฐ์ โจทก์ นางกล่ำ แดงเฟื่อง ผู้ร้องสอด นายย้อย บางบ่อ จำเลย